E-ticaret yapan işletmelerin kâr-zarar tablosunda en çok dengeyi bozan kalemlerin başında pazaryeri kesintileri gelir. Bir satış tamamlandığında müşterinin ödediği tutarın tamamı işletmeye geçmez; pazaryeri komisyonu, platform hizmet bedeli, kargo ücreti ve varsa iade düzeltmeleri düşüldükten sonra net tutar banka hesabına aktarılır. Bu kesintilerin muhasebe sisteminde doğru ayrıştırılması, hem KDV indirim hakkınızı korumak hem de gerçek kârlılığınızı görmek için kritik önem taşır.
Bu rehberde pazaryeri komisyon muhasebe kaydı sürecini uçtan uca ele alıyoruz. Trendyol, Hepsiburada ve benzeri platformlardan gelen komisyon faturalarındaki kesinti kalemlerini, KDV ayrıştırmasını, kullanılan tekdüzen hesap planı kodlarını, örnek bir yevmiye kaydını ve pazaryeri raporu ile banka tahsilatını eşleştirmenin pratik adımlarını birlikte inceliyoruz.
Pazaryeri Komisyon Faturasında Hangi Kesinti Kalemleri Bulunur?
Pazaryeri komisyon faturası, tek bir kalemden oluşmaz. Aksine, içinde birden fazla maliyet kalemi barındıran ve hepsi ayrı muhasebe işlemine konu olan birleşik bir belgedir. Bu nedenle faturayı muhasebeye işlemeden önce kalemleri tek tek ayrıştırmak gerekir.
İlk ve en büyük kalem komisyon'dur. Bu, ürünün satış fiyatı üzerinden kategori bazında uygulanan ana hizmet bedelidir. Komisyon oranları sektöre ve ürün grubuna göre %4 ile %25 arasında değişir. Trendyol gibi platformlarda komisyon, KDV hariç fiyat üzerinden hesaplanır ve fatura KDV eklenerek kesilirken; Hepsiburada gibi bazı pazaryerleri komisyonu KDV dâhil satış bedeli üzerinden uygulayabilir. Bu fark, fiyatlandırma ve muhasebe açısından mutlaka netleştirilmelidir.
İkinci kalem platform hizmet bedeli ya da pazaryeri kullanım ücreti'dir. Bu, her başarılı gönderi başına alınan ek bir sabit ücret olup teknolojik altyapı, müşteri hizmetleri ve ödeme güvenliği hizmetlerinin karşılığıdır. Komisyondan ayrı kalemde gösterilir ve genellikle iade işlemlerinde geri alınmaz.
Üçüncü kalem kargo bedeli'dir. Pazaryerinin anlaşmalı kargo firması üzerinden gönderilen ürünlerin taşıma maliyeti satıcıya yansıtılır. Belirli tutar barem altındaki siparişlerde indirim uygulanır ya da kargo bedelinin tamamı satıcıdan tahsil edilebilir. Kargo, kendi başına bağımsız bir gider kalemi olarak muhasebede ayrıca izlenmelidir.
Bunlara ek olarak reklam giderleri (sponsorlu ürün, görünürlük artırıcı paketler), kampanya katkı payları ve iade kargo masrafları da faturaya yansıyabilen kesinti kalemleridir. Her bir kalem, ayrı analiz koduyla 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izlendiğinde gerçek operasyonel maliyet yapınızı çıkarmak mümkün olur.
Komisyon ve Hizmet Bedellerinde KDV Nasıl Ayrıştırılır?
Komisyon KDV kaydı konusu, pazaryeri muhasebesinde en sık hata yapılan alanlardan biridir. 2026 yılında Türkiye'de geçerli olan genel KDV oranı %20'dir ve pazaryerinin kestiği komisyon faturalarında bu oran üzerinden KDV hesaplanır.
Burada anlaşılması gereken üç ayrı KDV akışı vardır. Birincisi, sizin müşteriye kestiğiniz satış faturasındaki hesaplanan KDV'dir. Bu, devlete ödeyeceğiniz tutardır. İkincisi, pazaryerinin size kestiği komisyon faturasındaki KDV'dir; bu KDV, "191 İndirilecek KDV" hesabınıza işlenir ve hesaplanan KDV'den mahsup edilerek devlete ödenecek net KDV'yi azaltır. Üçüncüsü ise tedarikçinizden aldığınız malın faturasındaki KDV'dir; bu da indirilecek KDV olarak kayıt altına alınır.
Örnekleyelim: Pazaryerinde 600 TL'ye (KDV dâhil) sattığınız bir üründe komisyon oranı %20 ise; KDV hariç satış 500 TL, komisyon 100 TL ve komisyon KDV'si 20 TL olur. Pazaryeri size 120 TL'lik fatura keser. Bu faturadaki 100 TL "760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına, 20 TL ise "191 İndirilecek KDV" hesabına ayrıştırılarak işlenir. Aksi takdirde KDV indirim hakkınızı kaybetmiş olursunuz ki bu, ay sonunda devlete fazladan KDV ödemek anlamına gelir.
Platform hizmet bedeli ve kargo kalemleri için de aynı KDV ayrıştırma mantığı geçerlidir. Her kalemin matrahı ve KDV'si ayrı satırlarda gösterilmeli, muhasebeye girerken alt hesaplar üzerinden ayrı izlenmelidir. Bu sayede dönem sonu KDV beyannamesi hazırlığı sırasında hatasız bir veri seti oluşur.
Muhasebe Kaydında Kullanılan Hesaplar ve Örnek Yevmiye
E-ticaret komisyon gider yazma sürecinde tekdüzen hesap planında yer alan belirli hesapların doğru kullanımı kritiktir. Aşağıdaki temel hesaplar, pazaryeri operasyonu için omurga niteliği taşır:
- 600 Yurt İçi Satışlar: Brüt satış tutarının kayıt edildiği hesap
- 391 Hesaplanan KDV: Müşteriden tahsil edilen KDV
- 120 Alıcılar: Pazaryerinin tahsil edip size aktarmadığı satış alacağı
- 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri: Komisyon, platform hizmet bedeli, kargo ve reklam giderleri
- 191 İndirilecek KDV: Komisyon faturasındaki KDV
- 320 Satıcılar: Pazaryerine olan yükümlülüğün izlendiği hesap
- 102 Bankalar: Net tutarın yatırıldığı banka hesabı
Trendyol komisyon faturası kaydı veya hepsiburada komisyon gideri kaydı için tipik bir yevmiye şu şekilde işler. Brüt satış 600 TL (500 TL + 100 TL KDV), komisyon 100 TL, platform hizmet bedeli 20 TL, kargo 30 TL ve toplam KDV 30 TL olan bir senaryoda; öncelikle satış kaydı yapılır: 120 Alıcılar hesabı 600 TL borçlandırılır; karşılığında 600 Yurt İçi Satışlar 500 TL ve 391 Hesaplanan KDV 100 TL alacaklandırılır.
Pazaryeri komisyon faturası geldiğinde ise ikinci bir kayıt oluşturulur: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri 150 TL (komisyon + hizmet bedeli + kargo) borçlandırılır, 191 İndirilecek KDV 30 TL borçlandırılır ve karşı tarafta 320 Satıcılar hesabı 180 TL alacaklandırılır.
Son olarak pazaryerinin net tutarı banka hesabınıza aktarmasıyla mahsuplaşma kaydı yapılır: 102 Bankalar 420 TL (600 - 180) borçlandırılır, 320 Satıcılar 180 TL borçlandırılır ve 120 Alıcılar hesabı 600 TL alacaklandırılarak müşteriye satış alacağı kapatılır. Bu üç adımlı yapı, hem satışın brüt tutarını hem her bir gider kaleminin ayrı izlenmesini sağlar.
Pazaryeri Raporu ile Banka Tahsilatını Nasıl Eşleştirirsiniz?
Pazaryerlerinden gelen hakediş raporları ve banka tahsilatları arasındaki mutabakat, e-ticaret muhasebesinin en zorlu adımlarından biridir. Çünkü pazaryeri, birden fazla siparişin komisyon ve kesintilerini toplulaştırarak haftalık ya da aylık periyotlarda ödeme yapar. Bu nedenle banka hesabınıza düşen tek bir havale tutarı, gerçekte onlarca hatta yüzlerce siparişin neti olabilir.
Sağlıklı bir mutabakat için önce pazaryerinin satıcı panelinden ilgili dönemin hakediş raporu indirilmelidir. Bu raporda her bir sipariş için brüt satış tutarı, komisyon, platform hizmet bedeli, kargo ücreti, varsa iade tutarı ve net hakediş kalemleri ayrı ayrı yer alır. Aynı dönemin banka ekstresiyle karşılaştırıldığında pazaryerinden gelen havale tutarı, raporun "net hakediş toplamı" satırıyla bire bir uyuşmalıdır.
Mutabakatta tutarsızlık çıktığında genellikle üç nedenden kaynaklanır: iade siparişlerin sonraki döneme sarkması, kampanya katkı paylarının ek bir kalem olarak düşülmesi ya da reklam harcamalarının pazaryeri tarafından otomatik mahsup edilmesi. Bu tür durumlarda her bir kalemin muhasebe kayıtlarına ayrı bir analiz koduyla işlenmesi, kaynak farkı bulmayı kolaylaştırır.
Yüzlerce siparişin yer aldığı bir hakediş raporunu manuel olarak Excel üzerinden eşleştirmeye çalışmak, hem zaman alıcı hem de yüksek hata riski taşıyan bir yöntemdir. KolayBi'nin pazaryeri entegrasyonu sayesinde siparişler, komisyon faturaları ve banka tahsilatları otomatik olarak sisteme aktarılır. Hangi satışın hangi tahsilata karşılık geldiği tek tıkla görüntülenir; iade düzeltmeleri ve kampanya kesintileri ayrı kalemlerde raporlanır. Bu sayede mutabakat süreciniz dakikalar içinde tamamlanır ve gerçek kârlılığınızı ürün bazında izleyebilirsiniz.
