Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) nedir, hangi ürünlerde var? Beyaz eşya, araç, akaryakıt ve telefonda ÖTV, KDV farkı, hesaplama örneği ve istisnalar 2026.
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), belirli mal gruplarından bir defaya mahsus alınan dolaylı bir vergidir. Akaryakıt, otomobil, alkol, tütün, cep telefonu ve beyaz eşya gibi ürünlerin fiyatının önemli bir bölümünü ÖTV oluşturur. Bu yazıda ÖTV'nin ne olduğunu, 2026'da hangi ürünlere uygulandığını, KDV'den farkını, nasıl hesaplandığını ve istisnalarını örneklerle anlatıyoruz.
ÖTV, 2002 yılında yürürlüğe giren 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile düzenlenen, kanuna ekli dört listede sayılan malların ilk teslimi veya ithalatı sırasında bir kez alınan vergidir. Avrupa Birliği uyum sürecinde 16 farklı vergi ve fonun tek çatı altında toplanmasıyla doğmuştur.
ÖTV'nin üç temel amacı vardır: kamuya gelir sağlamak, lüks tüketimi vergilendirmek ve sağlığa ya da çevreye zararlı ürünlerin tüketimini caydırmak. Vergi, malın üreticisi veya ithalatçısı tarafından beyan edilip ödenir; ancak fiyata yansıdığı için yükü son tüketici taşır.
ÖTV'ye tabi mallar, kanuna ekli dört listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) numaralarıyla belirlenmiştir:
Benzin, motorin, LPG, doğalgaz, fuel oil, madeni yağlar, solvent ve türevleri. Bu listede vergi oran olarak değil, litre veya kilogram başına maktu tutar olarak alınır ve tutarlar Cumhurbaşkanı kararıyla ya da ÜFE'ye göre güncellenir.
Otomobil, motosiklet, ticari araç, tekne, uçak ve helikopter. Binek otomobillerde oran, motor hacmine ve ÖTV'siz fiyata (matrah) göre kademelidir; 1600 cc altı araçlarda %45'ten başlayıp, yüksek motor hacmi ve fiyat dilimlerinde %220'ye kadar çıkar. Elektrikli araçlarda motor gücü (kW) ve matraha göre ayrı, daha düşük dilimler uygulanır.
Bira, şarap, rakı ve diğer alkollü içkiler, sigara, puro ve tütün ürünleri ile kolalı gazozlar. Bu listede hem oransal hem de asgari maktu vergi birlikte uygulanır.
Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, klima gibi beyaz eşya; televizyon, cep telefonu ve diğer elektronik cihazlar; parfüm ve kozmetik; kürk, mücevher, silah, oyun konsolu gibi ürünler. Bu listedeki oranlar ürün grubuna göre değişir.
Evet. Buzdolabı, derin dondurucu, çamaşır ve bulaşık makinesi, kurutma makinesi, fırın, ocak ve klima gibi beyaz eşya ürünleri (IV) sayılı listededir ve %6,7 oranında ÖTV'ye tabidir. Dönem dönem çıkarılan Cumhurbaşkanı kararlarıyla bu oran geçici olarak sıfırlanabilmektedir; güncel oranı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ÖTV listelerinden kontrol etmek gerekir.
Cep telefonlarında ise oran ÖTV'siz fiyata göre kademelidir ve fiyat dilimine göre %25 ile %50 arasında değişir. Televizyon ve diğer görüntü cihazları da (IV) sayılı liste kapsamındadır.
Oransal ÖTV'de vergi, ÖTV'siz satış fiyatı ile oranın çarpımıdır. KDV ise ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır.
Örnek (otomobil): ÖTV'siz fiyatı 1.000.000 TL olan ve %60 dilimine giren bir araçta:
Görüldüğü gibi 1.000.000 TL'lik aracın vergili fiyatının yaklaşık yarısı vergidir. Akaryakıtta ise hesap litre başına sabit tutarla yapılır ve üzerine yine KDV eklenir.
ÖTV mükellefi olan üretici veya ithalatçı, faturasında ÖTV'yi ayrı satırda gösterir ve aylık ya da 15 günlük dönemlerde ÖTV beyannamesi verir. Alıcı işletme için ÖTV, indirilemeyen bir vergi olduğundan malın maliyetine eklenir. Binek otomobil alımında ise ÖTV ve KDV tutarının belirlenen sınırı aşan kısmı gider yazılamaz; bu kısım kanunen kabul edilmeyen gider olur.
ÖTV içeren faturaların nasıl düzenleneceğini ÖTV'li fatura nedir, nasıl kesilir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Akaryakıt ve yağlar, motorlu taşıtlar, alkollü içecekler ve tütün ürünleri ile beyaz eşya, elektronik, kozmetik ve lüks tüketim mallarından alınır.
Kanunda üst sınırlar belirlenmiştir; Cumhurbaşkanı bu sınırlar içinde oranları ve maktu tutarları değiştirmeye yetkilidir. Bu nedenle oranlar yıl içinde değişebilir.
Evet. KDV, ÖTV eklenmiş tutar üzerinden hesaplanır.
Standart oran %6,7'dir; geçici indirim kararları olabildiğinden GİB listesinden güncel oran kontrol edilmelidir.
Belirli durumlarda (ihracat, ihraç kayıtlı teslim, istisna kapsamındaki alımlar, hatalı ödeme) ÖTV iadesi mümkündür; başvuru vergi dairesine yapılır.
Vergileri doğru hesaplanmış faturalar kesmek ve alış faturalarınızdaki ÖTV'yi maliyete doğru yansıtmak için KolayBi e-Fatura ve ön muhasebe programını 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; oran ve tutarlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. Güncel değerler için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ÖTV oranları sayfasına bakın.
Yanıt almak istediğiniz diğer sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Ahmet Karadeniz, KolayBi Blog için i̇çerik yazarı olarak işletmelere yönelik rehberler yazıyor.
Vergi kategorisinden diğer rehberler.
Plakadan trafik cezası sorgulama (e-Devlet, EGM, GİB, PTT), ödeme kanalları, 7574 sayılı Kanun ile 2026 ceza tutarları, %25 erken ödeme indirimi ve itiraz.
Devamını Okuyun
Freelancer ve şirketler için yurt dışı yazılım, tasarım hizmeti ihracatında %80 kazanç istisnası şartları ve fatura kesim adımları detayları.
Devamını Okuyun
Şirketlerin 2026 yılı binek araç kiralama, akaryakıt ve bakım gider kısıtlaması sınırları ile KDV indirim şartlarını hemen öğrenin.
Devamını Okuyun40.000'den fazla KOBİ'nin yaptığı gibi ön muhasebenizi ve e-Faturanızı tek ekrandan yönetin. 14 gün boyunca tüm özellikleri ücretsiz deneyin.
14 Gün Ücretsiz Deneyin