Kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG), işletmenin fiilen yaptığı ama vergi kanunlarının kazançtan düşülmesine izin vermediği harcamadır. Bu giderler ticari kârı azaltır, vergi matrahını azaltmaz. Beyanname hazırlarken KKEG'i doğru ayırmak, hem eksik vergi ödeyip ceza almamak hem de gereksiz yere fazla vergi ödememek için şarttır. Bu rehberde KKEG'in ne olduğunu, hangi giderlerin bu kapsama girdiğini, nasıl hesaplanıp beyannameye eklendiğini ve muhasebe kaydını 2026 uygulamasına göre anlatıyoruz.
Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) Nedir?
Vergi matrahı, ticari kazançtan kanunun izin verdiği giderler düşülerek bulunur. Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesi "indirilecek giderleri", 41. maddesi ise "gider kabul edilmeyen ödemeleri" sayar. Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesi de sermaye şirketleri için aynı listeyi düzenler. Bu maddelerde sayılan ödemeler ile Vergi Usul Kanunu'na göre belgelendirilemeyen harcamalar KKEG'dir.
Kısaca: KKEG, muhasebede gider olarak kaydedilir ama vergi hesabında kazanca geri eklenir. İşletme parayı harcamıştır, ancak devlet bu harcamayı vergi avantajı olarak tanımaz.
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Hangileridir?
Uygulamada en sık karşılaşılan KKEG kalemleri şunlardır:
- Vergi cezaları, gecikme zamları ve gecikme faizleri: Vergi dairesine, SGK'ya veya diğer kamu kurumlarına ödenen her türlü ceza ve zam.
- Trafik cezaları ve idari para cezaları: Şirket aracına yazılan trafik cezası dahil.
- Belgesiz giderler: Fatura, fiş, gider pusulası gibi geçerli bir belgeye dayanmayan harcamalar.
- İşletme sahibi ve ailesine yapılan ödemeler: Şahıs işletmelerinde sahibin kendisine, eşine ve küçük çocuklarına ödenen ücret, ikramiye ve işletmeden çekilen değerler.
- Kişisel harcamalar: İşle ilgisi kurulamayan tatil, giyim, ev masrafı gibi giderler.
- Binek otomobil giderlerinin sınırı aşan kısmı: Kira, amortisman ve ÖTV/KDV için her yıl belirlenen tutarları aşan bölüm ile akaryakıt, bakım, sigorta gibi giderlerin kanunda belirlenen oranı aşan kısmı. 2026 tutar ve oranları için binek araç gider kısıtlaması yazımıza bakabilirsiniz.
- Motorlu Taşıtlar Vergisi: Binek otomobil ve motosikletlerin MTV'si gider yazılamaz (ticari amaçla kullanılan kamyon, kamyonet, otobüs gibi taşıtlar hariç).
- Özel iletişim vergisi: Telefon ve internet faturalarındaki ÖİV.
- Finansman gider kısıtlaması: Yabancı kaynakları öz kaynağını aşan işletmelerde, aşan kısma ait faiz, komisyon, kur farkı gibi finansman giderlerinin %8'i.
- Alkol ve tütün ürünlerinin ilan ve reklam giderleri: Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen oranda (uygulamada tamamı).
- Yat, tekne, uçak, helikopter giderleri: İşletmenin esas faaliyet konusuyla ilgili olmayan deniz ve hava taşıtlarının gider ve amortismanları.
- Sınırı aşan bağış ve yardımlar: Kanunda sayılan kurumlara yapılmayan ya da beyan edilen gelirin %5'ini aşan bağışlar.
- Örtülü sermaye ve transfer fiyatlandırması: Ortaklardan alınan borçların öz sermayenin üç katını aşan kısmına ait faiz ve kur farkları ile ilişkili kişilere emsallere aykırı fiyatla yapılan işlemlerden doğan farklar.
- Kıdem tazminatı karşılığı: Fiilen ödenmeden ayrılan karşılıklar.
- Kurumlar vergisinden istisna kazançlara ait giderler ve zararlar: Örneğin iştirak hissesi satış kazancı istisnasına konu işlemin giderleri.
Gelir Vergisi Kanunu'na Göre Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler (GVK 41)
Şahıs işletmeleri, kollektif şirket ortakları ve komandit şirketlerin komandite ortakları için 41. maddede sayılan başlıca kalemler:
- Teşebbüs sahibi, eşi ve çocuklarının işletmeden çektikleri para ve aynen aldıkları değerler,
- Teşebbüs sahibinin kendisine, eşine ve küçük çocuklarına ödenen aylık, ücret, ikramiye, komisyon ve tazminatlar,
- Teşebbüs sahibinin işletmeye koyduğu sermaye için yürütülen faizler,
- Teşebbüs sahibi ve ailesinin işletmedeki cari hesap alacakları üzerinden yürütülen faizler,
- İlişkili kişilerle emsallere aykırı bedelle yapılan alım-satımlarda işletme aleyhine oluşan farklar,
- Her türlü para ve vergi cezası ile teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar (sözleşmede öngörülen cezai şart tazminatları hariç),
- Alkol ve tütün ürünlerine ait ilan ve reklam giderleri,
- Esas faaliyet konusuyla ilgisi olmayan deniz ve hava taşıtlarının giderleri ve amortismanları,
- Basın yoluyla veya radyo-televizyon yayınlarıyla işlenen fiillerden doğan tazminatlar,
- Finansman gider kısıtlamasına tabi giderler,
- Binek otomobillerin kanunda belirlenen sınırları aşan kira, amortisman ve işletme giderleri.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na Göre Kabul Edilmeyen İndirimler (KVK 11)
Limited ve anonim şirketler için 11. maddede sayılan başlıca kalemler:
- Öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler,
- Örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz, kur farkı ve benzeri giderler,
- Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar,
- Her ne şekilde olursa olsun ayrılan yedek akçeler,
- Kurumlar vergisi ile her türlü para cezası, vergi cezası, gecikme zammı ve faizleri,
- Menkul kıymetlerin itibari değerinin altında ihracından doğan zararlar ve bu işlemler için ödenen komisyonlar,
- Esas faaliyet konusuyla ilgili olmayan deniz ve hava taşıtlarının giderleri ve amortismanları,
- Kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan tazminatlar,
- Basın ve yayın yoluyla işlenen fiillerden doğan tazminatlar,
- Alkol ve tütün ürünlerinin ilan ve reklam giderleri,
- Finansman gider kısıtlamasına tabi giderler,
- Binek otomobillerin sınırı aşan kira, amortisman ve işletme giderleri.
KKEG Nasıl Hesaplanır ve Beyannameye Nasıl Eklenir?
KKEG ayrı bir vergi değildir; matraha ilave edilen bir tutardır. Hesap sırası şöyledir:
- Dönem içinde KKEG niteliğindeki her harcama, ilgili gider hesabına yazılırken aynı zamanda nazım hesaplarda ayrıca izlenir.
- Dönem sonunda ticari bilanço kârı bulunur.
- Ticari kâra KKEG toplamı eklenir, varsa istisna ve indirimler düşülür.
- Kalan tutar vergi matrahıdır; gelir veya kurumlar vergisi bu tutar üzerinden hesaplanır.
Örnek: Bir limited şirketin 2026 ticari kârı 1.000.000 TL olsun. Yıl içinde 30.000 TL vergi gecikme zammı, 12.000 TL trafik cezası ve 18.000 TL belgesiz harcama yapılmışsa KKEG toplamı 60.000 TL'dir. Kurumlar vergisi matrahı 1.000.000 + 60.000 = 1.060.000 TL olur. Şirket bu 60.000 TL'yi fiilen harcamıştır ama vergi hesabında gider olarak tanınmaz.
Kurumlar vergisi ve yıllık gelir vergisi beyannamelerinde bu tutar "Kanunen kabul edilmeyen giderler" satırına yazılır. Geçici vergi beyannamelerinde de aynı mantık her üç ayda bir uygulanır.
KKEG Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?
Tekdüzen Hesap Planı'nda KKEG için ayrı bir ana hesap yoktur. Yaygın uygulama şöyledir:
- Gider, niteliğine uygun hesaba kaydedilir: çoğunlukla 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar, bazen 770 Genel Yönetim Giderleri altında "KKEG" alt hesabı.
- Aynı anda nazım hesaplarda izlenir: 950 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (borç) / 951 Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler Karşılığı (alacak).
Örneğin 12.000 TL trafik cezası ödendiğinde 689 hesabına borç, 102 Bankalar hesabına alacak kaydı yapılır; ardından 950 hesabına borç, 951 hesabına alacak olarak 12.000 TL izlenir. Dönem sonunda 950 hesabın toplamı beyannameye eklenecek KKEG tutarını verir.
KKEG'de Sık Yapılan Hatalar
- Trafik cezasını veya SGK gecikme zammını normal gider gibi matrahtan düşmek,
- Binek otomobil giderlerinin tamamını gider yazıp sınırı aşan kısmı ayırmamak,
- Ortağın kişisel harcamalarını şirket kartından ödeyip gider göstermek,
- Fişsiz, faturasız harcamayı "küçük tutar" diye gider yazmak,
- KKEG'i nazım hesaplarda izlememek ve dönem sonunda toplamı beyannameye eksik yazmak,
- KKEG'e ait KDV'yi indirim konusu yapmak (KKEG niteliğindeki harcamanın KDV'si de indirilemez).
Sıkça Sorulan Sorular
KKEG ne demek?
Kanunen kabul edilmeyen gider ifadesinin kısaltmasıdır. İşletmenin yaptığı ama vergi matrahından düşülmesine kanunun izin vermediği harcamaları ifade eder.
KKEG vergi matrahını nasıl etkiler?
Matrahı artırır. Ticari kâra eklenir; dolayısıyla KKEG ne kadar yüksekse ödenecek gelir veya kurumlar vergisi o kadar yüksek olur.
KKEG'in KDV'si indirilebilir mi?
Hayır. KDV Kanunu'na göre gelir ve kurumlar vergisi açısından kabul edilmeyen giderlere ait KDV indirim konusu yapılamaz; bu KDV de gider veya maliyet olarak dikkate alınmaz.
Trafik cezası gider yazılır mı?
Hayır. Şirket aracına yazılan trafik cezası dahil her türlü idari para cezası KKEG'dir.
Kıdem tazminatı KKEG midir?
Fiilen ödenen kıdem tazminatı gider yazılır. Ödenmeden ayrılan kıdem tazminatı karşılığı ise ödendiği döneme kadar KKEG olarak dikkate alınır.
KKEG hangi hesapta takip edilir?
Gider tarafı genellikle 689 veya 770 hesabında, izleme tarafı 950/951 nazım hesaplarında tutulur.
Gider Takibini Baştan Doğru Kurun
KKEG'i beyanname döneminde ayıklamaya çalışmak yerine, harcamayı kaydederken etiketlemek çok daha güvenlidir. KolayBi' ön muhasebe programında gider fişlerini kategorilere ayırabilir, belgesiz harcamaları ve cezaları ayrı takip edebilir, mali müşavirinize dönem sonunda temiz bir liste teslim edebilirsiniz. KolayBi' ön muhasebe programını 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tutar ve oranlar her yıl güncellendiği için özel durumlar için mali müşavirinize danışın.
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
