Amortisman Nedir Ve Amortisman Nasıl Hesaplanır?

Amortisman Nedir?

TDK’ye göre amortisman; ortaklıklarda, taşınmaz malların aşınmalarına, eskimelerine karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli orandaki pay olarak tanımlanır. Bu tanımlamadan yola çıkarak amortisman için kısaca duran varlıkların yıpranma, aşınma ve eskime payı diyebiliriz. Maddi açıdan duran varlıklar, kullanıldığı muhasebe dönemlerine göre dağıtılır ve gider olarak yazılır.

Çoğu zaman işletmeler, satın aldıkları demirbaş eşyaları 1 yıldan fazla kullanabilir. Geçen zamanla birlikte bu eşyalar deforme olabilir. Deforme olan eşyaların ekonomik değeri azalır. Bu gibi durumlarda varlıkların ekonomik ömrü boyunca gider yazılması gerekmektedir. Amortisman, işletmelerin kullanmak üzere aldıkları varlıkların aşınması veya eskimesi gibi durumlarda gösterilebilen gider payıdır.

Amortisman Yöntemleri Nelerdir?

Çoğunlukla kullanılan 3 farklı amortisman yönetimi vardır, bunlar; normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemi, azalan bakiyeler yönetimi ve fevkalade amortisman yöntemidir.

  1. Normal Amortisman Yöntemi: Bu yöntem ile amortisman tutarı, maddi duran varlığın tutarına sabit bir amortisman oranına uygulanır veya tutar ürünün ekonomik ömrüne bölünerek hesaplanır.
  2. Azalan Bakiyeler Yöntemi: Bu yöntemde mallar normal amortismana göre 2 kat daha hızlı olarak gider halini alır ve hesap net defter üzerinden yapılır.
  3. Fevkalade Amortisman Yöntemi: Olağandışı durumlarda oluşan varlıkların yitirilmesi sonucunda kullanılan amortismandır. Ek olarak, varlığın belli bir kısmı amortize edilebilir.

Amortisman Ayırma Koşulları Nelerdir?

Amortisman ayırmak için birtakım koşulların yerine getirilmesi gerekir. Bunlar:

  • Amortisman hesabı yapılacak eşya, işletmede bir yıldan fazla kullanılabilir durumda olmalıdır.
  • Bu eşya yıpranabilir, deformasyona uğrayabilir ya da zamanla kıymetten düşebilecek bir yapıda olmalıdır.
  • Değerleme gününde envantere dâhil ve kullanıma hazır olmalıdır.
  • İktisadi kıymetin değerinin, 2021 yılı için belirlenen amortisman sınırını aşması gerekir.

2022 Yılı İçin Amortisman Sınırı Nedir?

Vergi Usulü Kanunu’nun (VUK) 490. Genel Tebliği kapsamında 2021 yılı için belirlenmiş amortisman alt sınırı 1.500 TL’dir.

Amortisman Nasıl Hesaplanır?

Amortismanı hesaplamak için o amortismanın türünü bilmek önemlidir. Bunun sebebi, aynı varlığın farklı amortisman türüne göre hesaplanması sonucu tutarlar değişiklik gösterebilir.

Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesine göre amortismana tabi olan maddi varlıklar, Maliye Bakanlığı’nın belirlediği oranlar üzerinden hesaplanmaktadır. 

En çok kullanılan amortisman yöntemleri şunlardır:

  1. Normal amortisman yöntemi: Diğer adıyla eşit miktarlı amortisman, amortisman tutarı varlığın tutarına sabit bir amortisman nispeti uygulanarak veya tutar iktisadi ömre bölünerek hesaplanır.
  2. Azalan bakiyeler yöntemi: Diğer adıyla hızlandırılmış amortisman yönteminde normal amortismana nazaran 2 kat hızlı gider gösterilir. Amortisman hesabı, alış tutarından değil, yılbaşına devreden net defter değerinden hesaplanır.
  3. Fevkalade amortisman yöntemi: Bu yöntemyangın, deprem, sel vb. doğal afet durumlarında varlıkların değerinin kısmen veya tamamen kaybolması durumunda uygulanmaktadır. Bu gibi durumlarda ilgili birimlere başvuru yaparak varlıkların belli bir bölümünün amortize edilmesi istenmektedir.

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler:



Ücretsiz kullanmaya başlayın!

En iyi ön muhasebe programını ilk 14 gün ücretsiz kullanın! Şimdi KolayBi’ yi Kullanmaya Başlayın ve Ücretsiz 1000 veya 3000 e-Fatura Kontörü Fırsatından Yararlanın!