Amortisman nedir? Amortisman nasıl hesaplanır?

Ertuğrul Karakaş

KolayBi' İçerik Yazarı

Muhasebe
12.10.2021
0 dk okunma süresi

TDK’ye göre amortisman; ortaklıklarda, taşınmaz malların aşınmalarına, eskimelerine karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli orandaki pay olarak tanımlanır. Bu tanımlamadan yola çıkarak amortisman için kısaca duran varlıkların yıpranma, aşınma ve eskime payı diyebiliriz. Maddi açıdan duran varlıklar, kullanıldığı muhasebe dönemlerine göre dağıtılır ve gider olarak yazılır.

Çoğu zaman işletmeler, satın aldıkları demirbaş eşyaları 1 yıldan fazla kullanabilir. Geçen zamanla birlikte bu eşyalar deforme olabilir. Deforme olan eşyaların ekonomik değeri azalır. Bu gibi durumlarda varlıkların ekonomik ömrü boyunca gider yazılması gerekmektedir. Amortisman, işletmelerin kullanmak üzere aldıkları varlıkların aşınması veya eskimesi gibi durumlarda gösterilebilen gider payıdır.

Bir maddi duran varlığın amortisman olarak yazılması için gereken şartlar;

  • Maddi duran varlığın 1 yıldan fazla süre boyunca kullanılıyor olması
  • Yıpranması, eskimesi ve aşınması ya da değer kaybının olması
  • Envantere dahil olması, aynı zamanda kullanıma da hazır olması
  • Değerinin 2000 TL’yi (2022 yılı için) aşması gerekmektedir.
karakalem çalışması

Amortisman Ayırma Koşulları Nelerdir?

Amortisman ayırmak için birtakım koşulların yerine getirilmesi gerekir. Bunlar:

  • Amortisman hesabı yapılacak eşya, işletmede bir yıldan fazla kullanılabilir durumda olmalıdır.
  • Bu eşya yıpranabilir, deformasyona uğrayabilir ya da zamanla kıymetten düşebilecek biryapıda olmalıdır.
  • Değerleme gününde envantere dâhil ve kullanıma hazır olmalıdır.
  • İktisadi kıymetin değerinin, 2021 yılı için belirlenen amortisman sınırını aşması gerekir.

Amortisman hesaplama

Amortismanı hesaplamak için o amortismanın türünü bilmek önemlidir. Bunun sebebi, aynı varlığın farklı amortisman türüne göre hesaplanması sonucu tutarlar değişiklikgösterebilir. Çoğunlukla kullanılan 3 farklı amortisman hesaplama yönetimi vardır, bunlar; normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemi, azalan bakiyeler yönetimi ve fevkalade amortisman yöntemidir.

Vergi Usul Kanunu'nun 315. maddesine göreamortismana tabi olan maddi varlıklar, Maliye Bakanlığı'nın belirlediği oranlarüzerinden hesaplanmaktadır. 

En çok kullanılan amortisman yöntemleri şunlardır:

  1. Normal amortisman yöntemi: Diğer adıyla eşit miktarlı amortisman, amortisman tutarı varlığın tutarına sabit bir amortisman nispeti uygulanarak veya tutar iktisadi ömre bölünerek hesaplanır.
  2. Azalan bakiyeler yöntemi: Diğer adıyla hızlandırılmış amortisman yönteminde normal amortismana nazaran 2 kat hızlı gider gösterilir. Amortisman hesabı, alış tutarından değil, yılbaşına devreden net defter değerinden hesaplanır.
  3. Fevkalade amortisman yöntemi: Bu yöntem yangın, deprem, sel vb. doğal afet durumlarında varlıkların değerinin kısmen veya tamamen kaybolması durumunda uygulanmaktadır. Bu gibi durumlarda ilgili birimlere başvuru yaparak varlıkların belli bir bölümünün amortize edilmesi istenmektedir.

2022 Yılı İçin Amortisman Sınırı Nedir?

Vergi Usulü Kanunu’nun (VUK) 490. Genel Tebliği kapsamında 2021 yılı için belirlenmiş amortisman alt sınırı 2.000TL’dir.

Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir: 


• Basit Usulde Vergilendirme Nedir? Avantajları ve Şartları Nedir ?

• Tevkifatlı Fatura Nedir? Tevkifat Hesaplaması Nasıl Yapılır ?

• Müstahsil Makbuzu Nedir? Nasıl Düzenlenir?

Amortisman nedir? Amortisman nasıl hesaplanır?

Ertuğrul Karakaş

KolayBi' İçerik Yazarı