Amortisman nedir? Amortisman nasıl hesaplanır?

Amortisman; ortaklıklarda, taşınmaz malların aşınmalarına, eskimelerine karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli orandaki pay olarak tanımlanır. Bu tanımlamadan yola çıkarak amortisman için kısaca duran varlıkların yıpranma, aşınma ve eskime payı diyebiliriz.

İçerik Üreticisi
Ertuğrul Karakaş
Tahmini Okuma Süresi
{Reading Time}
 dakika

Amortisman Nedir?

TDK’ye göre amortisman; ortaklıklarda, taşınmaz malların aşınmalarına, eskimelerine karşılık olarak yıllık kârdan ayrılan belirli orandaki pay olarak tanımlanır. Bu tanımlamadan yola çıkarak amortisman için kısaca duran varlıkların yıpranma, aşınma ve eskime payı diyebiliriz. Maddi açıdan duran varlıklar, kullanıldığı muhasebe dönemlerine göre dağıtılır ve gider olarak yazılır.

Çoğu zaman işletmeler, satın aldıkları demirbaş eşyaları 1 yıldan fazla kullanabilir. Geçen zamanla birlikte bu eşyalar deforme olabilir. Deforme olan eşyaların ekonomik değeri azalır. Bu gibi durumlarda varlıkların ekonomik ömrü boyunca gider yazılması gerekmektedir. Amortisman, işletmelerin kullanmak üzere aldıkları varlıkların aşınması veya eskimesi gibi durumlarda gösterilebilen gider payıdır.

Bir maddi duran varlığın amortisman olarak yazılması için gereken şartlar;

Amortisman Yöntemleri Nelerdir?

Çoğunlukla kullanılan 3 farklı amortisman yönetimivardır, bunlar; normal (eşit tutarlı) amortisman yöntemi, azalan bakiyeleryönetimi ve fevkalade amortisman yöntemidir.

  1. Normal Amortisman Yöntemi: Bu yöntem ile amortisman tutarı, maddi duranvarlığın tutarına sabit bir amortisman oranına uygulanır veya tutar ürününekonomik ömrüne bölünerek hesaplanır.
  2. Azalan Bakiyeler Yöntemi: Bu yöntemde mallar normal amortismana göre 2kat daha hızlı olarak gider halini alır ve hesap net defter üzerinden yapılır.
  3. Fevkalade Amortisman Yöntemi: Olağandışı durumlarda oluşan varlıklarınyitirilmesi sonucunda kullanılan amortismandır. Ek olarak, varlığın belli birkısmı amortize edilebilir.

Amortisman Ayırma Koşulları Nelerdir?

Amortisman ayırmak için birtakımkoşulların yerine getirilmesi gerekir. Bunlar:

2022 Yılı İçin Amortisman Sınırı Nedir?

Vergi Usulü Kanunu’nun (VUK) 490. Genel Tebliği kapsamında 2021 yılı için belirlenmiş amortisman alt sınırı 1.500 TL’dir.

Amortisman Nasıl Hesaplanır?

Amortismanıhesaplamak için o amortismanın türünü bilmek önemlidir. Bunun sebebi, aynıvarlığın farklı amortisman türüne göre hesaplanması sonucu tutarlar değişiklikgösterebilir.

Vergi Usul Kanunu'nun 315. maddesine göreamortismana tabi olan maddi varlıklar, Maliye Bakanlığı'nın belirlediği oranlarüzerinden hesaplanmaktadır. 

En çokkullanılan amortisman yöntemleri şunlardır:

  1. Normal amortisman yöntemi: Diğer adıyla eşit miktarlı amortisman, amortisman tutarı varlığın tutarına sabit bir amortisman nispeti uygulanarak veya tutar iktisadi ömre bölünerek hesaplanır.
  2. Azalan bakiyeler yöntemi: Diğer adıyla hızlandırılmış amortisman yönteminde normal amortismana nazaran 2 kat hızlı gider gösterilir. Amortisman hesabı, alış tutarından değil, yılbaşına devreden net defter değerinden hesaplanır.
  3. Fevkalade amortisman yöntemi: Bu yöntemyangın, deprem, sel vb. doğal afet durumlarında varlıkların değerinin kısmen veya tamamen kaybolması durumunda uygulanmaktadır. Bu gibi durumlarda ilgili birimlere başvuru yaparak varlıkların belli bir bölümünün amortize edilmesi istenmektedir.
Ertuğrul Karakaş
KolayBi' İçerik Yazarı