Ba Bs nedir? Ba Bs formu nasıl düzenlenir?

1 Temmuz 2021'den itibaren Form Ba/Bs süreçlerinde değişikliğe gidildi. İlgili değişiklikle beraber BA/BS tüm ayrıntılarıyla KolayBi' Blog'da!

İçerik Üreticisi
Ömer Yılmaz
Tahmini Okuma Süresi
{Reading Time}
 dakika

Ba Bs Formu Nedir? Nerede Kullanılır?

BA/BS bildirim formu, Maliye Bakanlığına bağlı olarak Gelir İdaresi Başkanlığının önemli araçlarından birisidir. Ba/Bs formu, kısaltmadan oluşmaktadır. Ba ve Bs “bildirim alacak” ve “bildirim satacak” anlamlarına gelmektedir. Bildirim alacak; mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim anlamına gelmektedir. Bildirim satacak ise; mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim olarak kullanılmaktadır.

BA BS formları vergi dairesine beyan edilen bir form türüdür. Vergi beyannamesi değildir. Bu nedenle, birlikte tarh ve tahakkuk eden bir vergi söz konusu değildir. Yani sonunda ödenecek bir beyan yoktur.

Ba Bs Formu Nedir?

Ba/Bs formları her ayın 5’ine kadar bildirilmesi gereken formlar arasında bulunmaktadır. Mal alımı, mal alımı iadesi, mal satışı, mal satışı iadesi, demirbaşlar, giderler gibi faturalandırılmış belgeler olarak da ifade etmek doğru olacaktır. Bu hesaplarda K.D.V hariç tutarı 5.000 TL’yi geçen faturaların toplam tutarlarını ve fatura adetlerinin bildirilmesini ifade etmektedir.

Sistem içerisinde bulunan alıcı ve satıcılar ait alım satımlarının karşılaştırılması, hakkında sahte ya da içerik yanıltıcı belge kullanıp kullanmadığı konusunda takip yapılabilmesi, rapor bulunanların alım ve satımları, taklit edilen belgelerin tespiti bu formlar sayesinde gerçekleştirilmektedir.

checklist nd holding a pen drawn

Ba Bs Formları ile İlgili Son Düzenlemeler Nelerdir?

Kayırdışı ekonomi ile mücadele etmek amacıyla 2006 yılında uygulamaya konulan form ba/bs'nin, son yıllarda kullanımı artan e-belge türleri ile birlikte kaldırılması yönünde çeşitli taleplerin yükseldiği görülmüştür. Kullanımının tamamen kaldırılması yönünde mesleki yorum ve taleplerin yapıldığı ba bs uygulaması ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığı, ba bs formlarının tamamen kaldırılmasına olumlu yaklaşmadığını, ancak 2021 Temmuz ayı itibariyle, yeni bir düzenlemeye geçeceğini duyurmuştu.

“213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda yer alan 148. madde ile 149. madde ve Mükerrer 257. maddelerinin Bakanlığımıza verdiği mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)” ile; mal ve hizmet satışlarını ise “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)” ile bildirmeleri yükümlülüğü getirilmiş, 362 ve 381 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleriyle de bu yükümlülüğe ilişkin açıklamalar gerçekleştirilmiştir.”

Söz konusu yükümlülüğün 2010 yılı ve sonrasındaki yılların aylık dönemlerinde yerine getirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile bildirim sınırları bu tebliğin konusu içerisindedir.

Ba Bs bildirim formu hakkında gerçekleştirilen düzenlemeler aşağıdaki gibidir:

·         21.07.2005 tarih ve 25882 sayılı Resmi Gazete – 350 sıra nolu V.U.K Tebliği

·         17.08.2006 tarih ve 26262 sayılı Resmi Gazete – 362 sıra nolu V.U.K Tebliği

·         06.02.2008 tarih ve 26779 sayılı resmi gazete – 381 sıra nolu V.U.K Tebliği

·         04.02.2010 tarih ve 27483 sayılı Resmi Gazete – 396 sıra nolu V.U.K Tebliği

Gerçekleştirilen son düzenleme ile birlikte ba bs formları ile ilgili son tebliğ içerisinde alınan kararlar ise şu şekildedir:

1.  Belirli bir sınırı aşan mal ve hizmet alım satım bildirim formları yani Ba ve Bs bildirim formlarını bildirme yükümlülüğü, bilanço esasına göre defter tutmakta bulunan mükellef firmaları kapsamaktadır.

2. Sınıf işletme hesabı esasına geçmeden önce I.Sınıf Bilanço esasına göre defter tutmakta olan mükellefler, işletme hesabına geçtikleri hesap döneminden itibaren bildirimde bulunmayacaklardır.

3. Sınıf bilanço esasına geçmeden önce II. Sınıf işletme hesabına göre defter tutmakta olan mükelleflerin, bilanço esasına geçtikleri hesap döneminden itibaren bildirim formu verme zorunlulukları bulunmaktadır.

4.  Ba-Bs bildirimi verme yükümlülüğü bulunmayan mükellefler serbest bölgelerde çalışmaktadır. Bu bildirimler, bu mükelleflerin kanuni merkezleri tarafından, merkez ve şube bilgileri birleştirilerek verilecektir. Ancak, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olup, münhasıran serbest bölgede şubesi veya temsilciliği bulunan mükellefler, bildirim formlarında merkez bilgilerini dikkate almaksızın yalnızca serbest bölgede faaliyette bulunan şubelerinin mal ve/veya hizmet alış/satışlarını bildireceklerdir.

5. Birden çok şubesi bulunan mükelleflerin bildirim formlarının merkez tarafından şube ve merkez bilgileri birleştirmek suretiyle verilmesi gerekmektedir.

6.  Kollektif şirketler ve bilanço esasına göre defter tutan adi ortaklıkların Ba-Bs bildirim formları ortaklık veya şirket adına bunların vergi kimlik numaraları kullanılarak verilecektir. Ortaklık veya şirket adına verilmesi gereken bildirimlerin ortaklardan herhangi birinin vergi kimlik numarası kullanılarak verilmesi halinde bildirim formları hiç verilmemiş kabul edilecektir.

e-Arşiv ve e-Fatura Ba/Bs Bildirimlerine Dahil Edilmeyecek

4/2/2010 tarihli ve 27483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 396)’nin “1-KAPSAM” başlıklı bölümünün 1.1.7. numaralı bendinden sonra gelmek üzere aşağıda yer alan 1.1.8. numaralı bent eklenmiştir.

“1.1.8. Vergi Usul Kanunu kapsamında elektronik belge olarak düzenlenen belgeler, 2021 yılının Temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dâhil edilmeyecektir.”

Elektornik ortamda düzenlenen e-beyanname ve e-belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde yer almasından dolayı, mükelleflerin çeşitli ürün ve hizmet alımında alış ve satışı resmileştirmek amacıyla elektronik ortamda düzenledikleri e-belgeleri Ba/Bs formlarına dahil etme zorunluluğu, 2021 Temmuz ayı itibariyle ortadan kaldırılmıştır.

Alınan karar ve yukarıda bahsedilenbilgiye göre; e-fatura ve e-arşiv fatura, Ba Bs formlarına dahil edilmeyecektir. Karar ile birlikte, Ba - Bs bildiirmleri, sadece basılı halde bulunan kağıt belgelerin bildirilmesini kapsayacak, vergi mükellefleri ve muhasebecilerin Ba Bs bildirimlerini daha kısa sürede vermelerine olanak tanıyacaktır.

Ba Bs Formu Hangi Durumlarda Düzenlenmelidir?

Tüm işletme sahiplerinin; mal alış, mal alış iadesi, mal satış, mal satış iadesi, demirbaşlar, giderler gibi faturalandırılmış belgeler de olarak adlandırılan hesaplarda K.D.V hariç tutarı 5.000 TL’yi geçen faturaların toplam tutarlarını ve fatura adetlerinin bildirmesi şarttır.

Ba Bs Formu Nasıl Düzenlenir?

Ba/Bs bildirim formu düzenlenebilmesi için bilgisayardan, GİB'in e-Beyanname sitesinde bulunan ilgili sayfadan kurulumunu öğrenebileceğiniz Beyanname Düzenleme Programı'nı bulmanız ve bilgisayarınıza indirmeniz gerekmektedir. Bu program kullanılarak Ba/Bs formu düzenlenmektedir. Formlara fatura adetleri ve KDV eklenmeden toplam yazılmalıdır.

Ba Bs Formu Nasıl Beyan Edilir?

Form Ba Bs nedir sorusu ile birlikte nasıl beyan edileceği de merak edilen konular arasında yer alır. Ba Bs formlarını beyan etmek için KDV hariç toplam ve fatura adetleri yazılmalıdır. Aynı ay içerisinde kesilen faturaların KDV hariç toplamının 5.000 TL ve üstü olması şartı bulunmaktadır.

Beyan edilen toplamdaki küsuratlar hiçbir zaman yazılmamaktadır. Her zaman aşağıya doğru yuvarlanmaktadır. Örnek verilmesi gerekir ise; Örneğin:16.925,17 => 16.925,00 ya da 16.925,91 => 16.925,00 şeklinde olmalıdır.

Hangi Mükellefler Online Ba Bs Mutabakatı Kapsamındadır?

Hesaplarını bilanço esasına göre tutan mükellef kuruluşlar, Ba ve Bs bildirim formları olarak da bilinen, belirli bir eşiği aşan mal ve hizmet alım ve satım bildirim formlarını açıklama yükümlülüğüne tabidir.

I. Sınıf işletme hesabı esasına geçilmeden önce, defterlerini I. Sınıf bilanço esasına göre tutan mükelleflerin bildirim yapmaları gerekmez. Bu durum, geçiş yaptıkları hesap dönemi itibariyle geçerli olmaktadır.

Bilanço esasına geçtikleri hesap dönemi itibariyle, daha önce defterlerini Sınıf II işletme hesabı kullanarak tutan mükelleflerin bir bildirim formu doldurmaları gerekmektedir.

Serbest bölgelerde çalışanların Ba-Bs bildirimlerini vermeleri gerekmez. Bu mükellefler hukuk departmanları, şirket merkezlerinden ve şubelerinden gelen bilgileri entegre ederek bu bildirimleri vereceklerdir. Ancak kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunan ve sadece şube veya temsilciliği olan mükellefler, merkez bilgilerini dikkate almadan sadece orada faaliyet gösteren şubeleri tarafından yapılan mal ve/veya hizmet alış ve satışlarını bildirim formlarında bildireceklerdir.

Birden fazla şubesi olan mükellefler için bildirim formları, şube bilgileri birleştirilerek merkez tarafından verilmelidir. Hesaplarını bilanço esasına göre tutan ortaklar ve kollektif şirketler, Ba-Bs bildirim formlarını ortaklık veya şirket adına göndermek için vergi kimlik numaralarını kullanacaklardır.

Konu ile ilgili diğer içeriğimiz: Mutabakat Nedir? e-Mutabakat Nasıl Yapılır?

İşletmelerin devamlılığı ve güçlü olması, titizlikle tutuan bir ön muhasebeye bağlıdır. Sizler de işletmenizdeki tüm finansal süreçleri kolaylıkla yönetirken; fatura kesmek, cari takibi yapmak, raporlamalarla durumunuzu görüntülemek ve sunmak istiyorsanız, KolayBi'yi 14 gün boyunca ücretsiz deneyebilirsiniz.

Bu içerikte, Resmi Gazete Verilerinden ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sağladığı verilerden yararlanılmıştır.

Ömer Yılmaz
Mali Müşavir