Risk yönetimi nedir? Risk yönetimi teknikleri nelerdir?

Pelin Çaltılıoğlu

İçerik Yazarı

risk yönetimi nedir
İş Geliştirme
Yayımlanma Tarihi:
July 10, 2023
Güncelleme Tarihi:
0 dk

Risk kavramı, zamana bağlı değişmekte olup, işletmelerin sürdürülebilirliği önündeki belirsizlik olarak da tanımlanabilir. Bu belirsizliğin olumlu veya olumsuz sonuçları olabilir.

İşletmeler, riskleri yönetebilirler. Hem kurumsal işletmeler hem de küçük ve orta büyüklükteki işletmeler risk yönetimi konusunda çalışmalar yapmalıdır. Risk, algıya bağlı bir anlam taşır.

Bir kuruluş veya şahıs tarafından yüksek olarak algılanan bir risk, bir başkası için düşük olabilir. Yüksek maliyetli hizmet süreçlerinde riskin algıdan bağımsız kılınması, ortak bir kavramsal anlayışın ortaya konması zorunludur.

Risk yönetimi, her türlü işletme için elzem olup, çeşitli tekniklerle gerçekleştirilebilmektedir. İçeriğimizin devamında bu yöntemlere değindik..

Risk Analizi Nedir? Nasıl Yapılır?

Risk analizi, bir şirketin veya faaliyetin potansiyel risklerini belirlemek, analiz etmek ve değerlendirmek için kullanılan bir süreç olarak ifade edilebilir. Risk analizi sayesinde olası tehlikeleri ve bu tehlikelerin ortaya çıkması durumunda oluşabilecek etkiler belirlenebilir.

İşletmelerin stratejik kararlarını desteklemek ve kaynakları en iyi şekilde yönetmek için kritik bir araç olarak kullanılır. Analiz yapılırken analiz edilecek alanın veya faaliyetlerin belirlenmesi gerekir. İş süreci, proje veya tesis üzerinden çalışma yürütülebilir.

Ardından, bu alanda mevcut olan potansiyel tehlikelerin ve risklerin belirlenmesi için bir envanter yapılır. Bu envanterde doğal afetler, finansal kayıplar, güvenlik açıkları gibi riskler listelenir. Her bir riskin olasılığı ve etkisi değerlendirilir. Riskin gerçekleşme olasılığının ve etkisinin büyüklüğünün tahmin edilmesi sağlanır. Değerlendirme sürecinde nicel veriler, istatistikler, deneyimler ve uzman görüşleri kullanılabilir.

Risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesinin ardından risklerin azaltılması veya sürecin etkili şekilde yönetilmesi için uygun önlemler ve stratejiler geliştirilebilir.

Bu, risklerin kabul edilebilir seviyelere indirilmesini ve organizasyonun daha güvenli bir duruma gelmesini sağlar. Risk analizinin sonuçlarının düzenli olarak gözden geçirilmesi ve güncellenmesi gerekir.

Aksi takdirde yeni risklerin ortaya çıkması veya mevcut risklerde değişiklikler meydana gelebilir. Bu nedenle risk analizi örneklerinin sürekli bir süreç olarak ele alınması ve organizasyonun değişen koşullara uyum sağlaması sağlanmalıdır. Etkili risk yönetimi için temel bilgilere ulaşılabilir. Bu nedenle işletmelerin risk analizi sürecine önem vermesi ve düzenli olarak güncellemesi önemlidir.

Risk Analizi Nedir?

Risk analizi nedir? sorusu sıkça sorulur. Risk analizi, projelerin veya işletmelerin potansiyel risklerinin belirlenmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi için tercih edilir.

Bu analiz sayesinde olası tehditler ve tehditlerin gerçekleşmesi durumunda meydana gelebilecek olayların tespit edilmesi sağlanabilir. Risk analizi sayesinde işletmelerin karar alma süreçleri desteklenebilir ve kaynaklarını etkili bir şekilde kullanmaları sağlanabilir. Yönetim ve risklere karşı stratejik planlamalar yapılabilir ve belirsizliklerle başa çıkılabilir.

Risk analizinin yapılması aşamasında, risklerin gerçekleşme olasılığı ve etkisinin değerlendirmesi yapılır. Nitel ve nicel veriler kullanılıp istatistiksel analizler yapılabilir ve uzman görüşleri dikkate alınabilir. Analiz sayesinde belirlenen risklerin önemi ve önceliğine göre stratejik adımlar atılabilir.

Risklerin azaltılması ve kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için çalışılır. Uygun önlemler alınır, risk politika ve prosedürleri oluşturulur. Bu sayede organizasyonlar sürdürülebilir ve başarılı bir şekilde gerçekleştirilebilir.

Neden Risk Analizi Yapmalıyız?

Risk analizi yapmanın birçok önemli nedeninden söz edilebilir. Risk analizi yapmanın bazı nedenleri şunlardır:

• Risk analizi, bir organizasyonun potansiyel tehditlerini belirleyerek farkındalık oluşturmaya yardımcı olur. İşletmenin karşılaşabileceği olası riskleri önceden tespit etme ve hazırlık yapma imkânı sağlar.

• Risklerin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkabilecek etkileri değerlendirir. İşletmelerin olumsuz sonuçlarla karşılaşma riskini minimize etmelerine ve daha iyi stratejik kararlar almalarına yardımcı olur.

• İşletmenin kaynaklarını en iyi şekilde yönetmesine yardımcı olur. Potansiyel risklerin belirlenmesi ve önceliklendirilmesi, işletmenin sınırlı kaynaklarını risklerin en önemlilerine odaklamasını sağlar.

• Risklerin ortaya çıkma olasılığını ve etkisini değerlendirerek önlemler geliştirmesini sağlar. Bu sayede, riskleri azaltmak veya kontrol altında tutmak için uygun stratejiler ve politikalar belirlenebilir.

Bazı sektörlerde risk analizi yapmak, risk analizi yönetmeliği ile gerçekleştirilen hukuki bir gereklilik olabilir. Risk analizi, işletmelerin bu gerekliliklere uygun hareket etmelerini sağlar ve yasal sorumluluklarını yerine getirmelerine yardımcı olur.

Risk Analizi Süreci Nasıl İşler?

Risk analizi sürecinde öncelikle analiz yapılacak alan veya faaliyetler belirlenir. Hangi süreç, proje veya işletme alanında risk analizi yapılacaksa belirlenmesi sağlanır.

Risklerin kaynakları ve olası tehditler bu noktada önem kazanır. İş süreçlerindeki potansiyel hatalar, dışsal faktörler, doğal afetler veya insan kaynaklı hatalar gibi birçok etkeni içeren bir analiz olabilir. Ardından belirlenen risklerin olasılığı ve etkisi değerlendirilir.

Risklerin gerçekleşme olasılığı ve potansiyel etkisi ölçeklendirilir veya derecelendirilir. Bu aşamada nicel veya nitel analizler hazırlanabilir. Risk analizi raporu oluşturulabilir. İstatistikler ve uzman görüşleri kullanılabilir.

Sonraki süreç; değerlendirilen riskler, öncelik sırasına göre kategorize edilmesini kapsar. Önem derecesine göre öncelikli olarak ele alınması gereken riskler belirlenir.

Bu işlem, kaynakların etkin kullanımını sağlar. Risklere karşı uygun önlemler ve stratejiler geliştirilir. Bu, risklerin önlenmesi, azaltılması veya yönetilmesini amaçlar. Önlemler, güvenlik politikalarının, prosedürlerinin veya fiziksel önlemlerin uygulanmasını içerebilir.

Risk analizinin sürekli bir süreç olarak ele alınması ve belirlenen risklerin düzenli olarak izlenerek değerlendirilmesi gerekir. Yeni risklerin ortaya çıkması veya mevcut risklerde değişiklikler olması durumunda analizin güncellenmesi de önemlidir.

Organizasyonun risklerini belirlemek, etkilerini öngörmek ve uygun önlemleri alarak riskleri minimize etmekte büyük rol oynar. Bu sürecin işletmelere daha güvenli bir ortam sağlamak ve sürdürülebilirliğini sağlamak için kritik bir adım olduğu söylenebilir.

Risk Analizi Yöntemleri Nelerdir?

Risk analizi, çeşitli yöntemler ve araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Risk analizi yöntemleri arasında şunlar yer alır:

Olasılık ve etki matrisi: Belirlenen risklerin olasılığı ve etkisi matris şeklinde görselleştirilebilir. Riskler, düşük, orta ve yüksek olasılık ile düşük, orta ve yüksek etki kategorilerine yerleştirilir. Bu matris sayesinde riskler önceliklendirilebilir ve stratejik kararlar alınabilir.

FMEA yöntemi: Bir süreç veya sistemin potansiyel hata modları belirlenebilir. Bu hataların etkilerini değerlendirmek ve önleyici önlemler geliştirmek için kullanılan bir sistem analiz yöntemi olarak tercih edilebilir. Bu yöntem sayesinde riskler önceden tespit edilebilir ve önlemek için detaylı bir analiz hazırlanabilir.

Bowtie analizi: Bir tehdidin veya olayın gerçekleşme nedenlerini ve sonuçlarını görsel olarak bağlantılı bir şekilde analiz edilmesini sağlar. Bu analiz, tehditleri ve bunların potansiyel sonuçlarını belirlemek, mevcut kontrolleri değerlendirmek ve eksiklikleri tespit etmek için kullanılabilir.

Senaryo analizi: Olası senaryolar ve bunların risklere etkileri değerlendirilir. Senaryo analizi, beklenmedik durumları önceden tahmin etmek ve risklere yönelik stratejik planlar geliştirmek için tercih edilir. Senaryolar, olası tehlikeler ve riskler göz önünde bulundurularak oluşturulur.

Delphi tekniği: Bir grup uzmanın görüşlerine başvurularak risklerin değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Uzmanlar, risklerin olasılığı, etkisi ve önceliklendirilmesi gibi faktörler hakkında görüş bildirir. Bu yöntem ile farklı bakış açıları dikkate alınarak detaylı bir analize ulaşılabilir.

Bu yöntemler, risk analizinin farklı yönlerini ele alır. İşletmelere risklerin belirlenmesi, risk analizi tablosunun oluşturulması, değerlendirilmesi ve yönetimi konusunda farklı perspektifler sunar. Seçilen yöntem, organizasyonun ihtiyaçlarına, sektöre ve analiz amacına bağlı olarak değişebilir.

Risk Analizi Sonuçlarının Uygulanması ve Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

Risk analizi sonuçlarının etkili bir şekilde uygulanması ve yönetilmesi, risklerle başa çıkmak ve organizasyonun sürdürülebilirliğini sağlamakta büyük rol oynar.

Risk analizi metotları ile yapılan uygulamaların sonuçlarına dayanarak, belirlenen risklerin öncelik sırası belirlenebilir. Dolayısıyla  en kritik ve yüksek etkili risklerin öncelikli olarak ele alınmasını sağlar. Belirlenen risklere karşı etkin önlemler ve kontroller geliştirilebilir.

Bu durum; risklerin azaltılmasını, ortadan kaldırılmasını veya kabul edilebilir seviyelere indirilmesini sağlayabilecek stratejilerin de uygulanabilirliğinin önünü açar.

Her bir riskin yönetimi için sorumlulukların belirlenmesi gerekir. Risklerle ilgili sorumlulukların net bir şekilde tanımlanması sayesinde süreç etkin bir şekilde yönetilebilir.

Ayrıca risklerin izlenmesi ve değerlendirilmesi sürecinin sürekli hale getirilmesi gerektiği de unutulmamalıdır. Risklerin durumu, önlemlerin etkinliği ve yeni risklerin ortaya çıkma ihtimali düzenli olarak gözden geçirilmelidir.

Risk analizi sonuçlarının paylaşılması ve farkındalık oluşturulması sayesinde de işletmenin tüm seviyelerinde riskler hakkında bilinçli bir yaklaşımın benimsenebilir. Risk analizi sonuçları, sürekli iyileştirme sürecinin bir parçası olarak kullanılabilir.

Öğrenilen derslerden yararlanarak risk yönetimi politikaları ve prosedürleri güncellenebilir ve güncel politikaların iyileştirilmesi sağlanabilir.

Risk analizi ile elde edilen sonuçlarının etkin bir şekilde uygulanması, yönetilmesi ve risk analizi eğitimi verilmesi sayesinde risklerle başa çıkma kapasitesi artırılabilir ve işletmenin dayanıklılığı desteklenebilir. Sürekli bir süreç olarak ele alınan analizler ve işletmenin değişen ihtiyaçlarına uygun olarak düzenli olarak gözden geçirilen süreç, meydana gelebilecek risklerden korunmaya ya da alınan hasarı minimize etmek için önem taşır.

Risk Analizi Aşamaları Nelerdir? 

Planlama: Bu aşamada risk faaliyetlerine nasıl yaklaşılacağı ve planlamanın nasıl yapılacağına karar verilir. Proje veya faaliyet için risk yönetim etkinliklerine nasıl yaklaşılacağı ve planlanacağına karar verme

Riskleri Belirleme: Karşılaşılabilecek risklerin hangi faaliyetlerden kaynaklanabileceği ve bu risklerin neler olduğu belirlenir.

Nitel Risk Çözümlenmesi: Risklerin nitel değerlendirmesini yapma ve faaliyet hedefleri üzerindeki etkilerine öncelik verme sürecidir.

Nicel Risk Çözümlemesi: Bu risklerin gerçekleşme ihtimalleri ve işletme hedefleri üzerindeki etkileri belirlenir.- Risklere Karşı Alınacak Önlemlerin Belirlenmesi: Risklere karşı çeşitli yöntemler geliştirilerek, fırsatlar arttırılmaya çalışılırken tehditler ise azaltılmaya çalışılır.

Risklerin İzlenmesi ve Kontrolü: Riskler takip edilir, risk azaltma planları uygulanarak riskler kontrol altına alınır. Bunun yanı sıra yeni riskler tanımlanır. Bu riskler için de süreç aynı şekilde devam eder.

İlgili diğer içeriklerimiz: 

Gömülü Finansman (Embedded Finance) Nedir?

Finansal Analiz Nedir? Finansal Analiz Teknikleri Nelerdir?

B2B Nedir? B2B işletmeler için dijital stratejiler nelerdir?

No items found.

Risk yönetimi nedir? Risk yönetimi teknikleri nelerdir?

Pelin Çaltılıoğlu

İçerik Yazarı