Geçici Vergi Beyannamesi Nedir? Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır?

Geçici vergi, yıl boyunca ödenmesi gereken toplam tutarın 3 aylık parçalar halinde tahsil edilmesidir. Maliye Bakanlığı tarafından alınır. Ayrıntıları okuyucularımız için derledik.

İçerik Üreticisi
Ertuğrul Karakaş
Tahmini Okuma Süresi
{Reading Time}
 dakika

Geçici vergi, basit usulde vergilendirilenler hariç tüm ticari kazanç sahiplerinin, serbest meslek erbaplarının ve kurumlar vergisi mükelleflerinin cari vergilendirme dönemlerinin Gelir ve Kurumlar Vergisi’ne mahsuben üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanarak ödenen peşin vergi uygulamasıdır. Halk arasında Geçici vergiye, peşin vergi de denir. Öte yandan Geçici vergi, tüm yılın kâr/zarar hesaplamalarının tek seferde yapılması beklenmeden üçer aylık dönemlerde elde edilen kazancın vergisinin önden tahsil edilmesi amacıyla kullanılır.  

Geçici vergi beyannamesi, yıl boyunca ödenmesi gereken toplam tutarın 3 aylık parçalar halinde tahsil edilmesidir. Diğer bir deyişle geçici vergi, gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleriyle serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisine mahsuben üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanarak ödenen bir peşin vergi uygulamasıdır.

Mükelleflerin durumuna göre kurumlar vergisi mükellefleri ve bilanço defteri tutan mükelleflerin geçici vergi beyannamelerine, gelir tablosu eklemesi gerekir. Diğer yandan işletme defteri tutmakla yükümlü mükelleflerin, gelir vergisi beyannamelerine hesap özeti eklemesi gerekir.

Geçici vergi ödemeleri, Maliye Bakanlığı tarafından alınır. Geçici vergi hesaplaması, mükellefler için geçici vergi verilmesi gereken dönemin üçer aylık kazançlarına bakılarak yapılır. Gelir vergisi tarifesinin ilk diliminde uygulanan %15’lik oran uygulanarak geçici vergi hesaplanmaktadır. Geçici Vergi Beyannamesi, kazanç vergilerinin tahsilatını öne almayı ve kazançların elde edildiği takvim yılına yaymayı amaçlamaktadır. Geçici vergiler, Geçici Vergi Beyannamesi düzenlemek için beyan edilir ve bu beyana istinaden ödenir. Geçici Vergi Beyannamesi örneğine Gelir İdaresi Başkanlığı  Beyanname Formları & Bildirimler adresinden ulaşabilirsiniz.  

Geçici Vergi Dönemleri Nelerdir?

  1. Dönem ( Ocak, Şubat, Mart ) 14 Mayıs akşamına kadar beyan edilir. 17 Mayıs akşamına kadar ödenir. 
  2. Dönem ( Nisan, Mayıs, Haziran ) 14 Ağustos akşamına kadar beyan edilir. 17 Ağustos akşamına kadar ödenir. 
  3. Dönem ( Temmuz, Ağustos, Eylül ) 14 Kasım akşamına kadar beyan edilir. 17 Kasım akşamına kadar ödenir. 
  4. Dönem ( Ekim, Kasım, Aralık ) 14 Şubat akşamına kadar beyan edilir. 17 Şubat akşamına kadar ödenir. 
Turuncu Arka Planı Olan Pos Cihazı Fotoğrafı

Kimler Geçici Vergi Mükellefidir?

Geçici Vergi, Gelir/Kurumlar Vergisi dışında ek olarak ödenen bir vergi değildir.  Geçici vergi, kazancınız üzerinden ödemekle yükümlü olduğunuz verginin 3’er aylık dönemlerde parça parça tahsil edilmesidir. Ödediğiniz Geçici vergileri; yılsonunda Gelir Vergisi mükellefiyseniz takip eden yılın Mart ayında vereceğiniz Gelir Vergisi Beyannamesi’nden, Kurumlar Vergisi mükellefiyseniz takip eden yılın Nisan ayında vereceğiniz Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nden mahsup edilmektedir.

Geçici vergiyi:

Banka stopajları gibi kesintilerin, hesaplanan geçici vergiden mahsup edilmesi mümkündür. Mükellefin kârda/zararda olması hatta karın artıp artmaması bile önemli bir fark yaratmaktadır.

Hangi Kazançlar Geçici Vergi Kapsamına Girmez?

Geçici vergi kapsamına girmeyen kazançlar:

Kimler Geçici Vergi Ödemez?

Geçici vergi mükellefi olmayanlar:

Geçici Vergi Oranları Nedir?

Gelir vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı %15, kurumlar vergisi mükellefleri için ise %20’dir. Üçer aylık dönemlerde kar/zarar durumu kümülatif olarak (yıl başından ilgili dönemin sonuna kadar) hesaplanır ve bir önceki dönem hesaplanan geçici vergi tutarı beyannamede düşülür. Böylece sadece bir önceki döneme ilave olarak elde edilen kâr üzerinden vergi tahakkuk eder.

Bir önceki dönem hesaplanan geçici vergi tutarı ise beyannamede düşülür. Ödeme süreci ise ilgili üç ayın ardından takip eden 2. ayın 14 ile 17’si arasındadır. 

Adi Ortaklıkta Geçici Vergi Beyannamesi Nasıl Düzenlenir?

Adi ortaklıkta Geçici Vergi Beyannamesi’ni GİB portalından düzenlemek için:

Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir: 

Gelir Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Vergi Nedir? Vergi Türleri Neledir?

e-Beyanname Nedir? Nasıl Düzenlenir?

Ertuğrul Karakaş
KolayBi' İçerik Yazarı