Stopaj Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Ertuğrul Karakaş

İçerik Yazarı

Stopaj Nasıl Hesaplanı
Vergi
Yayımlanma Tarihi:
January 22, 2019
Güncelleme Tarihi:
21/3/2023
0 dk

Stopaj vergisi (vergi tevkifatı) günlük yaşantımızda sıkça duyduğumuz bir kavram. Peki nedir stopaj vergisi? Kimler tarafından ödenir?  Bu yazımızda sizlerin merak ettiği soruları cevaplamaya çalışacağız.

Stopaj vergisi, Gelir ve Kurumlar Vergisine tabi kazançlara ilişkin hasılatın ilgililere ödenmesi sırasında kaynakta kesilen vergi dairesine ilgili adına yatırılan bir vergi türüdür.  En düşük matrahların dahi vergilendirilmesini sağlayan stopaj; kira ödemelerinden personele ödemelerine kadar çok geniş bir alanda uygulanır.

hesap makinesi ve bilgisayar ile işlem yapan kişiye ait görsel

Stopaj Nedir? Ne Zaman Ödenir?

Stopaj, özellikle gelir vergisi yasası ve KDV gibi vergi kanunlarında belirtilen oranlarda vergi kesintisi yapılmasıdır. Yapılan bu kesintiler, vergi mükellefinin ödemesi gereken vergiden önceden düşülür ve mükellefin vergi borcunu azaltır. Stopaj, ücretlerden, faizlerden, kira gelirlerinden, telif haklarından, serbest meslek kazançlarından gibi birçok gelir türünde kesinti olarak uygulanır.

Stopaj kesintisi, gelirin elde edildiği ayda veya dönemde yapılır ve gelirin beyan edilmesi sırasında ödenmesi gerekir. Örneğin, çalışanlara yapılan ücret ödemelerinde, ücret ödemesinin yapıldığı ayda, ödenen brüt ücret üzerinden gelir vergisi stopajı kesilir ve beyan edilir. Vergi beyannameleri, yıllık beyan dönemi sonunda toplanır ve mükellefin vergi borcu hesaplanır.

Stopaj Kesintisi Nedir?

Stopaj kesintisi, vergi kanunlarına göre belirtilen oranlarda vergi kesintisi yapılmasıdır. Bu kesintiler, vergi mükelleflerinin ödemesi gereken vergiden önceden düşülerek, mükellefin vergi borcunu azaltır. Stopaj kesintisi genellikle, gelir vergisi ve KDV gibi vergilerin tahsilatında uygulanır.

Stopaj kesintisi, farklı gelir türleri için farklı oranlarda uygulanır. Örneğin, ücret ödemelerindeki stopaj oranları, çalışanın maaşı ve yasal düzenlemelere göre belirlenirken, KDV stopaj oranları ise mal ve hizmetlerin türüne göre belirlenir.

Stopaj Hangi Ödemelerde Kesilmektedir?

Stopaj, vergi kanunlarında belirtilen oranlarda gelirler üzerinden kesinti yapılmasıdır. Gelirlerin kesintiye tabi olup olmadığı ise gelir türüne ve miktarına göre değişebilir.

● Ücretler: Çalışanlara yapılan ücret ödemelerinde gelir vergisi stopajı uygulanır. Stopaj kesintisi, çalışanın brüt ücreti üzerinden yapılır. 2023 yılı için geçerli ücret stopaj oranları %15,5 ile %35 arasında değişmektedir. Ayrıca, SGK primleri de brüt ücret üzerinden hesaplanarak düşüldükten sonra stopaj hesaplaması yapılır.

● Kira Gelirleri: Gayrimenkullerin kiralanması sonucunda elde edilen kira gelirleri üzerinden stopaj kesintisi yapılır. Stopaj oranı %15 olarak belirlenmiştir. Kiralama işlemi sonucu elde edilen kira geliri üzerinden hesaplanan stopaj, beyan edilir ve ödenir.

● Faiz Gelirleri: Banka faizi gibi finansal ürünlerden elde edilen gelirler üzerinden stopaj kesintisi yapılır. Stopaj oranı %15 olarak belirlenmiştir. Faiz geliri elde eden mükellefler, bankalar aracılığıyla yapılan stopaj kesintilerini vergi beyannameleri üzerinden beyan ederek ödenirler.

● Telif Hakları: Telif haklarından elde edilen gelirler üzerinden stopaj kesintisi yapılır. Telif haklarına sahip olanlar, bu haklar karşılığında aldıkları ücretler üzerinden stopaj kesintisi yapılması gerektiğini bilmelidirler. Stopaj oranı, elde edilen gelire ve ödemenin yapılış şekline göre değişebilir.

● Serbest Meslek Kazançları: Serbest meslek faaliyetleri sonucu elde edilen kazançlar üzerinden stopaj kesintisi yapılır. Stopaj oranı, kazancın türüne ve tutarına göre değişebilir. Örneğin, avukatlık ve mühendislik gibi mesleklerde uygulanan stopaj oranı %20'dir.

● Menkul Kıymetler: Hisse senetleri, tahviller ve benzeri menkul kıymetlerin satışından elde edilen kazançlar üzerinden stopaj kesintisi uygulanır. Stopaj oranı %10'dur. Bu tür kazançlar, vergi beyannameleri üzerinden beyan edilir ve ödenir.

● Yurt Dışından Yapılan Ödemeler: Yurt dışına yapılan ödemelerin bir kısmı stopaj kesintisi uygulanarak ödenir. Yurt dışına yapılan ödemeler arasında, ithalat bedelleri, lisans ücretleri, hizmet bedelleri, faizler ve benzeri ödemeler yer alır. Yurt dışına yapılan ödemelerin stopaj oranları, söz konusu ödemelerin türüne ve yurt dışı ülkesine göre farklılık gösterir.

Stopaj kesintisi yapılan gelirlerin beyanı, vergi beyannameleri üzerinden yapılır. Vergi beyannameleri, yıllık beyan dönemi sonunda toplanır ve mükellefin vergi borcu hesaplanır. Stopaj kesintisi yapılan mükellefler, beyan dönemi sonunda vergi dairelerine giderek vergi borçlarını ödeyebilirler. Bunun yanı sıra, vergi daireleri tarafından sunulan online hizmetler aracılığıyla da ödeme yapmak mümkündür.

Stopaj kesintisi, ödeme yapıldığı dönemde veya ayda kesilir. Örneğin, ücret ödemelerinde stopaj kesintisi her ay düzenli olarak yapılırken, kira gelirleri ve telif haklarından elde edilen gelirler gibi ödemelerde stopaj kesintisi yapıldığı dönem sonunda hesaplanır ve beyan edilir.

Stopaj kesintisi, mükelleflerin vergi yükümlülüklerini hafifletir ve vergi toplama sürecini hızlandırır. Vergi dairelerinin topladığı stopaj kesintileri, vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde önemli bir kaynak teşkil eder.

Stopaj Oranları Nelerdir?

Stopaj oranları, vergi kanunlarına göre belirlenir ve farklı gelir türleri için farklı oranlarda uygulanır. Aşağıda, bazı gelir türleri için geçerli stopaj oranları verilmiştir:

● Ücretler: Ücretler üzerinden uygulanan gelir vergisi stopaj oranları, çalışanın brüt maaşı ve diğer faktörlere göre değişebilir. 2023 yılı için geçerli ücret stopaj oranları, %15,5 ile %35 arasında değişmektedir.

● Kira Gelirleri: Kira gelirleri üzerinden uygulanan stopaj oranı %15'tir.

● Faiz Gelirleri: Banka faizi gibi finansal ürünlerden elde edilen gelirler üzerinden uygulanan stopaj oranı %15'tir.

● Serbest Meslek Kazançları: Serbest meslek kazançları üzerinden uygulanan stopaj oranı, gelirin türüne ve tutarına göre değişebilir. Örneğin, avukatlık ve mühendislik gibi mesleklerde uygulanan stopaj oranı %20'dir.

● Menkul Kıymetler: Hisse senetleri, tahviller ve benzeri menkul kıymetlerin satışından elde edilen kazançlar üzerinden uygulanan stopaj oranı %10'dur.

● Yurt Dışından Yapılan Ödemeler: Yurt dışına yapılan ödemelerin stopaj oranları, söz konusu ödemelerin türüne ve yurt dışı ülkesine göre farklılık gösterir.

Stopaj Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Stopaj vergisi brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Bir örnek üzerinden stopaj hesaplamasını açıklayalım. Diyelim ki bir çalışanın brüt maaşı 5.000 TL olsun. 2023 yılı için geçerli ücret stopaj oranlarına göre, çalışanın eline geçecek net maaş şu şekilde hesaplanır:

● Brüt Maaş: 5.000 TL

● SGK Primleri: 385 TL

● Gelir Vergisi Stopajı: (5.000 TL - 385 TL) x %20 = 923 TL

● Net Maaş: 5.000 TL - 385 TL - 923 TL = 3.692 TL

Bu hesaplama, sadece bir örnektir ve gerçek hesaplamalarda, mükellefin durumuna ve yasal düzenlemelere göre farklı oranlar ve hesaplamalar uygulanabilir.

Stopaj Nasıl Ödenir?

Stopaj kesintisi yapıldıktan sonra, ödenmesi gereken tutar vergi dairesine beyan edilir ve ödenir. Stopaj kesintilerinin beyanı, vergi beyannameleri üzerinden yapılır. Vergi beyannameleri, yıllık beyan dönemi sonunda toplanır ve mükellefin vergi borcu hesaplanır.

Stopaj kesintisi yapılan mükellefler, beyan dönemi sonunda vergi dairelerine giderek vergi borçlarını ödeyebilirler. Bunun yanı sıra, vergi daireleri tarafından sunulan online hizmetler aracılığıyla da ödeme yapmak mümkündür.

Stopaj, vergi kanunlarında belirtilen oranlarda gelirler üzerinden kesinti yapılmasıdır. Stopaj kesintisi, gelir vergisi, KDV ve benzeri vergilerin tahsilatında uygulanır. Stopaj kesintisi yapılan gelir türleri arasında ücretler, kira gelirleri, faiz gelirleri, serbest meslek kazançları, menkul kıymetler ve yurt dışından yapılan ödemeler yer alır.

Stopaj kesintisi oranları, vergi kanunlarına göre belirlenir ve farklı gelir türleri için farklı oranlarda uygulanır. Stopaj kesintisi, ödeme yapıldığı dönemde veya ayda kesilir ve vergi beyannameleri üzerinden beyan edilerek ödenir. Vergi daireleri tarafından sunulan online hizmetler aracılığıyla da stopaj kesintisi ödemesi yapılabilmektedir.

Stopaj Vergisinin Amacı Nedir?

  • Vergi tahsilatının süresi uzadığında enflasyon sebebiyle değerinde düşme görülür, kaynakta kesilmesi bu değer kaybını engeller.
  • Stopaj vergisi ödenmeden önce kesildiği için mükellefte vergi yükü hissiyatı azalır.
  • Vergiye, kaynakta kesilirken küsuratlar da dahil edilir. Bu yolla herhangi bir vergi kaybı görülmez.
  • Maliye idaresi vergileri tahsil ederken bazı maliyetlerden sorumludur, bu vergi yoluyla bu maliyetlerden kurtulur.

İlgili içerik: Kira Stopajı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Muhtasar Beyanname Nedir?

Muhtasar Beyanname maliyeye özet olarak sunulan, işverenler ya da vergi tevkifatı yapan kişiler tarafından ne kadar vergi kesildiğinin vergi dairesine beyan edilmesidir. Stopaj vergisi borçlusundan değil sorumlusundan kesilir.

Muhtasar Beyanname çıktısı alarak doldurmak için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın adresinden ulaşabilirsiniz.

No items found.

Stopaj Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Ertuğrul Karakaş

İçerik Yazarı