Devlet Memurları Şirket Kurabilir mi?

Kamu çalışanlarının şirket kurabilmesi veya bir şirkete ortak olabilmesi yasal kurallarla düzenlenmiştir. 657 sayılı Kanun memurların ticaret yapmasını yasaklar; ancak her şirket türünde ortaklık yasağı aynı işlemez.

Devlet Memurları Şirket Kurabilir mi?

Türkiye'de devlet memurları, kanunlara ve düzenlemelere uydukları sürece yetkili otoriteler tarafından belirlenen şirket türlerini kurabilir veya bu şirketlere ortak olabilirler. Memurların bu hakları belirli yasal sınırlarla kısıtlanmıştır. Örneğin, kamu görevlileri, görevleri ile çıkar çatışması yaratacak işlerde faaliyet gösteremezler.

Memurlar çoğu zaman hiçbir şekilde şirket kuramayacaklarını düşünür; oysa mevzuat her şirket türüne aynı yasağı uygulamaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu bu sınırı açıkça çizer. Kanunda memurların tacir veya esnaf statüsünde hiçbir faaliyette yer alamayacağı belirtilir.

Kısacası ticari ve sanayi kurumlarında görev alamazlar. Bu kapsamda ofis ve büro açamayacakları gibi yükseköğretim kurumlarında veya kooperatiflerde de çalışamazlar. Şirket açma izni, seçilen şirketin hukuki yapısına bağlıdır.

Ticaret ve Diğer Kazanç Faaliyetlerinde Bulunma Yasağı olarak geçen belirleyici hükümlerde devlet memurlarına yasaklanan işler açıkça belirtilmiştir. Bu yasada şirket açma ile ilgili de detaylara yer verilmiştir.

Örneğin, memurların kolektif ve komandit şirketlere ortak olması yasaktır. Amaç, memurun hem ticari risklerle yıpranmasını önlemek hem de kamu görevine odaklanmasını sağlamaktır.

Devlet Memurları Bir Şirkete Ortak Olabilir Mi?

Devlet memurları şirket ortaklığı konusunda kanunda geniş bir şekilde açıklanmıştır. Bu açıklamada memurların ortak olabileceği ve olamayacağı türler açıklanmıştır.

Anonim Şirket

Bu şirket türünde memurların ortak olmasında bir sorun yoktur. Memur şirkette yalnızca pay sahibi ortak statüsünde kalabilir. Yönetim başta olmak üzere denetim gibi söz hakkı gerektiren görevlere dahil olamazlar.

Şirket adına temsil veya vekil olmaları da mümkün değildir. Bu şirket türünde ortaklığın söz konusu olabilmesi için şirket ana sözleşmesinde memur olan kişinin yönetici ve temsil üyeleri arasında yer almaması gerekmektedir.

Limited Şirket

Devlet memurlarının ortak olabileceği bir diğer şirket türü ise limited şirkettir. Bu türde de memurların hakları anonim şirketle benzerdir; yönetim kurulu üyeliği ve denetim gibi görevleri üstlenemezler. Memur, şirket sözleşmesinde müdür veya temsilci olarak gösterilemez.

Kooperatif Şirket

Devlet memurlarının ortak olarak yer alabileceği üçüncü şirket türü ise kooperatif şirketlerdir. Bu şirket türü, limited ve anonim şirketlerden farklı özellikler taşımaktadır. Örneğin, memur kalkınma ve tüketim kooperatiflerinde etkili görevler alabilirler.

Bu görevler yönetim ve denetim kurulunda bulunabilmeleridir. Bu istisna dışındaki kooperatiflerde memurların yönetim ya da denetimde görev alması mümkün değildir. Diğer üç sözleşmede olduğu gibi kooperatif şirkette ortaklık şirket esas sözleşmesi ile belirlenmiştir.

Devlet Memurlarının Kurabileceği Şirket Türleri Nelerdir?

Devlet memurlarının şirket kurup kuramayacağı sorusunu şirket türlerine göre ayırmak daha doğru olacaktır. İlk şirket türü ve en yaygın olarak açılan şirket türlerinden olan anonim şirkettir. Bu şirket türünde memurların şirket kurup kuramayacağına ilişkin kesin bir bilgi yer almamaktadır. Aynı zamanda memurun ortak olmasına açık bir şirket türüdür.

Memur hisse sahibi olsa bile yönetim veya denetim kuruluna giremez. Şirket esas sözleşmesinde yönetici veya temsilci olarak yer alamayacağı için, şirket kurmak isteyen memurların karar sürecinde bu sınırlara dikkat etmesi gerekir.

Limited şirket ele alacağımız ikinci türdür. Memur bu türde de yönetime ilişkin görevleri üstlenemez. Temsil gerektiren durumlarda memur görev alamaz. Kısacası şirketin kanuni tarafında memur olan kişinin görünmemesi gerekmektedir. Tek paylı şirketler düşünüldüğünde yöneticinin direkt olarak pay sahibi olacağı bilinmektedir.

Anonim şirketlerde pay sahibinin aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olma zorunluluğu yoktur. Bu durumda memur şirketin yüzde yüz hissesine sahip olabilir. Kooperatif ortaklığı için ayrı bir genel yasak yoktur; memurlar tüketim ve kalkınma kooperatiflerine ortak olabilir. Ancak diğer şirket türlerinde olduğu gibi yönetim işlerinde görev alamazlar.

Devlet Memurları Hangi Şirket Türlerini Kuramaz?

Devlet memurlarının genel olarak şirket kurucusu olması oldukça zor iken ortaklıklar konusu biraz daha esnektir. Memurların kesin olarak kuramayacağı şirket türleri şunlardır:

Komandit Şirket

Komandit şirket, ticari faaliyet yürütmek için iki ya da daha fazla kişi tarafından kurulur. Bu şirket türü, ortaklar arasında farklı bir sorumluluk paylaşımı sağlar. Yani, bir ortak sınırlı sorumlu olurken, diğer ortaklar tam sorumluluk taşır. Komandit şirketlerde sınırlı ortaklar, şirket borçlarından yalnızca koydukları sermaye payı kadar sorumlu tutulurlar. Şirket, bir sözleşme ile kurulur ve ticari faaliyet yürütmek ve gelir elde etmek amacıyla kullanılır.

Kolektif Şirket

Kolektif şirket, ticari faaliyet yürütmek için kurulan ve ortak sayısı bakımından bir sınırı bulunmayan bir şirket türüdür. Bu şirket türünde, ortaklar arasında eşit bir paylaşım söz konusudur ve tüm ortaklar şirketin yönetiminde eşit haklara sahiptir. Kolektif şirketler, tüzel kişilik kazanabilen şirket türü olarak da bilinirler. Devlet memurlarının kolektif şirket kurması veya bu şirketlere ortak olması kanunen yasaktır.

Çünkü kolektif şirketlerde, tüm ortaklar ortak sorumluluk altındadır ve bu durum, devlet memurlarının kamu görevleriyle ilgili bir çıkar çatışması yaratabilir. Devlet memurları, sorumluluğun yatırılan sermayeyle sınırlandığı limited veya anonim şirket türlerini tercih eder.

Adi Şirket

Adi şirket, en basit şirket türlerinden biridir ve sahibinden ayrı bir mal varlığına sahip olmayan bir şirket türüdür. Bu şirket türünde, en az iki ortak bir araya gelerek ortak bir ticari faaliyette bulunur.

Adi şirketlerin tüzel kişiliği bulunmaz ve ortaklar şirketin borçlarından bireysel olarak sorumludur. Devlet memurlarının adi şirket kurması mevzuat gereği yasaktır.

Çünkü devlet memurları, kamusal hizmet veren bir pozisyonda oldukları için, kamu kaynaklarının özel bir kişi veya grubun çıkarı için kullanılması veya kullanılmış gibi görünmesi durumunda, çıkar çatışması yaşanabilecek bir durum oluşabileceği yetkili otoriteler tarafından öngörülmektedir.

Devlet memurları, yasal engellere takılmamak adına sorumluluğun sınırlı kaldığı anonim veya limited şirket türlerine yönelirler.

Şirketlerin İş Akışını Hızlandıran Ön Muhasebe Çözümleri KolayBi'de!

Şirketinizi kurduktan sonra ihtiyaç duyabileceğiniz tüm ön muhasebe çözümlerinde KolayBi yanınızda. İşletmelerin finansal sürdürülebilirliğinin sağlanmasını hedefleyen ön muhasebe programı KolayBi ile işletmenizin ofis işlerini optimize ederken, finansal devamlılığını sürdürebilmenize olanak tanıyan yenilikçi yapısıyla şimdi 14 gün ücretsiz deneyebilir memnun kalırsanız kayıt olabilirsiniz.

Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir:

‍Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma ve Sürdürülebilirlik

Satış Yönetimi Nedir? Nasıl Yapılmalıdır?

Gelir tablosu nedir? Gelir tablosu nasıl hazırlanır?‍