Gelir Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Gelir Vergisi Hesaplama gelir tutarının (matrah), gelir vergisi oranıyla çarpılması sonucunda çıkan sonuçtur.

İçerik Üreticisi
Ömer Yılmaz
Tahmini Okuma Süresi
{Reading Time}
 dakika

Gelir Vergisi Nedir?

Gelir vergisi; hukukta hak sahibi olan ve yetki izni olan kurumlaşmamış firmaların veya kişilerin gelirleri baz alınarak yansıyan vergi türüdür. Gelir, bir kurumsal kişinin bir takvim yılı içerisinde sahip olduğu kazanç tutarıdır. Gelir vergisi içerisinde giren gelir hareketler, “Gelir Vergisi Kanunu” ile kurumsallara belirtilmiştir. Buna göre ürün satışı, gayrimenkul getirisi, hisse senedi satış kazancı, kar payı geliri, mesleki faaliyetler sonucunda sahip olunan bütün gelirlerin tümü vergi kapsamı dahilinde gözükür.Gelir Vergisi hesaplama gelir tutarının (matrah), gelir vergisi oranıyla çarpılması sonucunda çıkan sonuçtur.

hesap makinası kalem ve grafik içeren kağıt

Gelir Vergisine Giren Kazançlar

Kimler Gelir Vergisi Ödemek Zorundadır?

Yukarıda yazılan şartları sağlayan kişiler ve kurumlar gelir vergisi mükellefi konumunda olur. Kişinin ikametgahının Türkiye'de bulunup bulunmayışı tam ve dar mükellef olmasını belirler. Türkiye'de ikamet eden kişiler ve kurumlar tam mükellef grubunda bulunurken, ülkemizde kalıcı olmayanlar yalnızca Türkiye'de kazandığı gelirler doğrultusunda vergi vermek zorundadır.

Tam mükellef olan kurumsallar;
Dar mükellef olan kurumsallar;

Gelir Beyannamesi Ne Zaman Verilir?

Yıllık gelir vergisi beyannamesi, gerçek ya da basit usulde tespiti elde edilen gelirin vergilendirmesi için düzenlenen beyannamedir. Gelir vergisi beyannamesi, bir sonraki yılın Mart ayının sonuna kadar verilmelidir. Basit usulde kazanç sağlayan mükellefler için ise, Şubat ayının 25. gününün akşamına kadar verilmelidir.

Gelir Vergisi Ne Zaman Ödenir?

Gelir Vergisi, iki taksit halinde ödenmektedir. Ancak ödenecek gelir vergisi, basit usule tabii değil ise, gelir vergisinin ilk taksit ödemesi bir sonraki yılın Mart ayı sonuna kadar, ikinci taksidi ise Temmuz ayının sonuna kadar gerçekleştirilmelidir.

Ödenmesi gereken gelir vergisi, basit usulde tespiti yapılmış ticari kazançlardan oluşuyorsa; bu kazançlara ait gelir vergisinin ilk taksidi müteakip yılın Şubat ayının sonuna kadar, ikinci taksit ödemesi ise Haziran ayının sonuna kadar yapılmalıdır.

İlgili içerik: Basit Usulde Vergilendirme Nedir? Avantajları ve Şartları Nedir ?

Gelir Vergisi Nereye Ödenir?

Gelir vergisi, vergi mükelleflerinin ikametgahlarının bulunduğu vergi daireleri üzerinden, işletmelerinin bulunduğu vergi dairelerinden veya anlaşmalı bankalar aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı'na ödenmektedir. Dileyen mükellefler, gelir vergisi ödemelerini internet bankacılığı üzerinden de gerçekleştirebilirler.

Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Gelir Vergisi hesaplama, gelir tutarının (matrah), gelir vergisi oranıyla çarpılması sonucunda çıkan sonuçtur. Fakat gelir tutarı yükseldikçe doğru orantılı olarak vergi oranı artış gösterir. Hangi matrah tutarının hangi oranda vergilendirileceği, Maliye Bakanlığı tarafından her yıl mükelleflere sunulur. Brüt ücretten, sigorta prim kesintisi, işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı çıkarıldıktan sonra vergi matrahının en kök hali bulunur. Bu matraha eş gelen oran doğrultusunda vergi hesaplanır. Varsa indirim ve istisnalar da vergi hesabında dikkate dikkate alınması gereken unsurlar içinde yer alır.

2022 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri    

•32.000 TL'ye kadar → 15%

•70.000 TL'nin 32.000 TL'si için 4.800 TL,  fazlası → 20%

•170.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL  (ücret gelirlerinde 250.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL), fazlası → 27%

•880.000 TL'nin 170.000 TL'si için 39.400 TL  (ücret gelirlerinde 880.000 TL'nin 250.000 TL'si için 61.000 TL), fazlası → 35%

•880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için  287.900 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için  281.500 TL), fazlası → 40%

Vergi dilimleri ile ilgili ayrıntılı bilgiye, Vergi Dilimi Nedir? 2022 Vergi Dilimleri Nasıl Hesaplanır? içeriğimizden ulaşabilirsiniz.

Örnek Gelir Vergisi Hesaplaması

•Örneğin, vergiye tabii olan tutarı 12 Bin TL ise, yukarıdaki dilim tutarlarından da görüleceği üzere, 32Bin TL altında kalan gelirler için %15'lik vergi dilimi ile yola çıkarak; 

12000 x %15 = 1800 TL ödenmesi gereken tutar olacaktır.

İşletmenize ait tüm gelir-giderleriniz tek ekranda!

KolayBi' gelir gider takibi özelliği ile işletmenize giren ve çıkan tüm parayı tek ekrandan kolayca yönetebilir ve bütün finansal operasyonlarınızı oraganize edebilirsiniz. Kullanıcı dostu basit ön muhasebe programı KolayBi'nin işletmenize sağlayacağı avantajlardan faydalanmak için şimdi ücretsiz şekilde 14 gün boyunca kullanabilir, dilediğiniz her yerden finansal operasyonlarınza yön verebilirsiniz.

Ömer Yılmaz
Mali Müşavir