İşletme Defteri Nedir? Nasıl Tutulur?

İşletme defteri, Türk Ticaret Kanunu’nun 66/3 maddesi kapsamında ikinci sınıf tacirlerin ekonomik faaliyetlerini kontrol ettikleri defterlerdir.

İşletme Defteri Tutmakta Zorunlu Olanlar

Aşağıda bulunan gerçek ve tüzel kişiler Vergi Usul Kanunun 172. Maddesine göre defter tutmak zorundadırlar.

  • Ticaret ve Sanat Erbabı: Tacir olanlar ve ticari kazançları üzerinden vergi veren gerçek kişilerdir.
  • Ticaret Şirketi: Her türlü ticaret şirketi bilanço esasına göre defter tutmaktadır. Bu şirketler; Anonim, Limited, Komandit, Kolektif ve Kooperatif şirketler tarafındadır.
  • İktisadi Kamu Kuruluşları: Bu gruba, devlet, özel idare, belediye ve diğer kamu kuruluşlarına ait müesseseler girer. Bilanço esasına göre defter tutmalıdırlar.
  • Dernek ve Vakıflara ait İktisadi İşletmeler: Bu kategoridekiler tüccarlar gibi defter tutarlar.
  • İşletme Sahibi: İşletme faaliyetlerini genel meslekleri şeklinde yapan kişileri kapsamaktadır. Doktor, Avukat, Serbest Muhasebeci ve Mühendisler bu grupta yer alırlar.
  • Çiftçiler: Yıllık zirai kazançlarına göre vergi verirler Yıllık Kazançları zirai işletme hesabı veya bilanço hesabı esasına göre hesaplanır.

Defter Tutmak Zorunda Olmayanlar

Aşağıda yazılı olan gerçek ve tüzel kişiler defter tutmak zorunda değildir.

  1. Gelir vergisinden muaf esnaf ve çiftçiler,
  2. Gelir vergisi kanununa göre vergiye tabi olanlar,
  3. Kurumlar vergisinden zorunlu tutulmayanlar (İktisadi kamu müesseseleri, dernek ve vakıflar)

İşletme Defteri Nasıl Tutulur?

Vergi Usul Kanunu’nun 194. maddesine göre işletme hesabının özellikleri aşağıdaki gibidir:

  1. İşletme hesabının sol kısmında gider, sağ kısmında hasılat yer alır.
  2. Sol taraftaki gider bölümüne satın alınan ürün ya da yapılan hizmetlerin karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ve işletmeyle ilgili diğer giderler kayıt edilip yazılır.
  3. Hasılat kısmında satılan ürünün değeri ya da yapılan hizmetin karşılığı olarak tahsil edilenler tahakkuk eden alacaklar ve işletme faaliyetinden kazanılan diğer bütün hasılatlar yazılır.

Bu işlemlerle de işletme defteri tutabilirsiniz.

Gider Kavramı

Gider, işletme hareketlerini yürütebilmek için yapılan ve belli bir zamanda ait olan varlık ve hizmet tüketimlerinin parasal karşılığıdır. İşletme, satışını yaptığı ürünlerin temini ve diğer durumlar için yapılan harcamalar ( elektrik, su, personel maaşı vb.) yapar. Bu harcamaların tümüne gider (masraf) denir. Burada işletme için iki önemli unsur söz konusudur:

  • Yapılan harcamanın işletme faaliyetlerini yerine getirilmesi için yapılmış olması şarttır.
  • Tüketimin belli bir zamana ait olması zorunludur.

Mükellefinizin defter türüne göre kolayca işlem yapın.


KolayBi’Link ücretsiz mükellef yönetim platformu ile mükellefinizin defter türüne göre bilanço veya işletme defteri ile kolayca işlem yapın! Mutlu mali müşavirler arasına katılmak için hemen inceleyin!

Bi’Link için

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler;

Ücretsiz kullanmaya başlayın!

En iyi ön muhasebe programını ilk 14 gün ücretsiz kullanın! Sonrasında avantajlı KolayBi’ üyelikleriyle işletmenizi büyütmeye devam edin.