Tevkifatlı Fatura Nedir? Tevkifat Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Ertuğrul Karakaş

KolayBi' İçerik Yazarı

Muhasebe
22.6.2021
0 dk okunma süresi

Tevkifat Nedir ?

Tevkifat nedir? Sorusu tevkifatlı fatura düzenlemek isteyenlerin sıkça sorduğu bir sorudur. Tevkifat, maddi (para) konusudaki kesintiler anlamına gelmektedir. Tevkifatın normal ya da irsaliyeli faturadan hiçbir farkı yoktur. Devlet, KDV’yi tek başına satıcıdan almak yerine alıcı ve satıcı arasında bölüştürüp ödemeyi garantilemektedir.

Gelir Vergisi Tevkifatı ve KDV Tevkifatı olmak üzere iki çeşit tevkifat vardır. Gelir Vergisi Tevkifatı, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan gelir türleri üzerinden Bakanlar Kurulu’nun belirlediği oranlarda yapılan kesintidir. Gelir Vergisi Tevkifatı oranları Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sitesinde yer alır.

KDV Tevkifatı ise Kanunda belirli malların alım ve satımı veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin, alıcılardan kimi zaman tamamı kimi zaman da kanunda belirlenmiş oranda kesinti yapılarak satıcı yerine vergi dairesine beyan edilip ödenmesidir.

Tevkifatlı fatura ise fatura üzerindeki verginin alıcı ve satıcı arasında paylaşılmasıdır. Tevkifatlı fatura, normal ya da irsaliyeli faturayla aynı niteliklere sahiptir.

Tevkifatlı faturayı diğerlerinden ayıran en önemli özellik nedir?, Buradaki fark, faturaya işlenen verginin alıcı ve satıcı arasında bölüştürülerek iki taraftan da vergi alınmasıdır. Gelir vergisi tevkifatı, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde belirtilen gelir çeşitleri üzerinden bu yasadaki kesintilerdir.

Tevkifatlı Fatura Nedir?

Tevkifat para konusunda kesintiler anlamına gelmektedir. Tevkifatlı fatura ise normal veya irsaliyeli faturadan farklı değildir. Tevkifatlı faturayı diğer faturalardan ayıran tek özellik, faturada geçen vergi tutarının alıcı ve satıcı arasında bölüştürülerek her iki tarafında vergiye tabii olmasıdır. Tevkifatlar kendi içinde Gelir Vergisi Tevkifatı ve KDV Tevkifatı olmak üzere ikiye ayrılır. Gelir vergisi yasasının 94. maddesi gereğince Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen orana göre gelir vergisine kesinti uygulanır. Bu kesintiye gelir vergisi tevkifatı denir. Diğer bir tevkifat türü ise KDV tevkifatıdır. Mal alım satımı veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan KDV nin, alıcılardan bazen tamamı bazen ise kanunda belirlenen oranda kesinti yapıldıktan sonra satıcıya değil de vergi dairesine ödenmesidir.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Hesaplanır?

Tevkifatlı fatura, hesaplanan KDV miktarının satıcı ve alıcı arasında bölüştürülmesi ve ikisindende alınmasıdır. Böylece KDV sorumluluğu yarı yarıya hem alıcıda hem de satıcı da olmaktadır. Örneğin, 1000 TL tutarlı bir satış faturasında, faturaya %18oranında KDV eklendiğinde ve faturanın KDV tutarı 180 TL olmakta ve genel toplam ise 1180 TL olur. Böylece satışı olarak 180TL katma değer vergisi ödenmemektedir. Eğer tevkifat ver ise ve kullanılan tevkifat oranı 5/10 ise180TL’lik KDV tutarıının 5/10'u yani yarısı 90₺ eder. Bu durumda 90₺’lik bukısım tevkif edilir ve ödenmesi konusundaki sorumluluk bizden alıcıya geçer. Artık 90₺'lik sorumluluk bizim, kalan 90₺'lik sorumluluk da alıcınındır.Faturanın genel toplamı, bizim için 1180₺'den 1090₺'ye inecektir. 

Tevkifat oranı önceden tanımlıdır ve 5/10, 9/10 gibi oranlar kullanılabilir. Eğer alıcı tevkifatlı satış faturası düzenlenmesini talep ederse tevkifat oranını da belirtebilir. Bu süreçte mali müşavire danışılabilir.

birtakım hesaplamalar yapan bir erkek
KolayBi' ile tevkifatlı faturalarınızı dakikalar içerisind oluşturun!

Kimler Tevkifat Yapar?

Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, Köyler ve bunların teşkil ettikleri birlikler, döner sermayeli kuruluşlar, bankalar, kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri, özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar vs. tevkifat yapmaktadır.

  • Genel bütçe içinde yer alan; daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, köyler ve bunların      teşkil ettikleri birlikler,
  • Döner sermaye ile çalışan kuruluşlar,
  • Kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşları,
  • Kanunla kurulan ya da tüzel kişiliği bulunan emekli ve yardım sandıkları,
  • Bankalar,
  • Kamu İktisadi Kuruluşları ve İktisadi Devlet Teşekkülleri,
  • Özelleştirme kapsamında yer alan kuruluşlar,
  • Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler ,vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,
  • Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda olan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan kurum, kuruluş ve işletmeler,
  • Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören şirketler yapmaktadır.

Tevkifat Hangi İşlemlerde Uygulanır?

Tevkifatlı fatura, her ürün ve hizmet satışında uygulanmamaktadır. Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen işlemler için tevkifat uygulanabilir. Tevkifat uygulanabilen hizmetleri:

  • Belirli yapım işleri ve bunlara ait mühendislik – mimarlık hizmetleri,
  • Temizlik, bahçe ve çevre bakım hizmetleri,
  • Özel güvenlik hizmetleri,
  • Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ilişkin tamirat, bakım ve onarım hizmetleri,
  • Yemek servisi,
  • Danışmanlık ve denetim hizmetleri,
  • Yapı denetim hizmetleri, şeklinde sıralanabilir.

Tevkifat Türleri Nelerdir?

Katma Değer Vergisi (KDV) Tevkifatı ve Gelir Vergisi Tevkifatı ile birlikte iki tevkifat türü vardır. Ayrıca vergi tutarının hangi muhattap tarafndan ödeneceğine karar veren tam tevkifat ve kısmi tevkifat türleri de bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Tevkifatı Nedir?

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü maddesi ile düzenlenerek yürürlüğe koyulan Gelir Vergisi Kanunu uyarınca belirlenen gelir türleri üzerinden alınan kesintiler gelir vergisi tevkifatı olarak adlandırılmaktadır. Tevkifat oranları Gelir İdaresi Başkanlığı'nca hazırlanan tablo üzerinden incelenebilir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine göre vergi kesintisi yapmak zorunda olanlar aşağıda sayılmıştır:

•Ticari şirketler

•İş ortaklıkları

•Dernek ve vakıflar

•Dernek ve vakıflara ait ticari işletmeler

•Kooperatifler-

•Gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbapları

•Zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler.

•Yatırım fon yöneticileri

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde vergi tevkifatı yapacaklar arasında basit usulde vergilendirilen mükellefler yer almadığından dolayı, ilgili mükelleflerin tevkifat yapmalarına gerek yoktur.

Katma Değer Vergisi (KDV) Tevkifatı Nedir?

KDV tevkifatı, alış ve satış işlemlerinde belirlenen KDV tutarının, vergi sorumlusu sıfatıyla doğrudan vergi dairesine ödenmesidir. KDV Tevkifatı sürecinde alıcı ve satıcı arasında belirlenen KDV tutarı, alıcı tarafından satıcıya ödenmez. KDV tevkifatı uygulaması, gerçekleşen işlem tutarı üzerinden hesaplanan verginin, direkt olarak vergi dairesine ödenmesi sürecini kapsar.

Tam Tevkifat Nedir?

İşlem bedeli üzerinden hesaplanan vergini tutarının tümünün işleme muhatap olan alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesidir.

Kısmi Tevkifat Nedir?

İşlem bedeli üzerinden, ilgili kurumlarca belirlenen tutarın alıcı tarafından beyan edilerek ödenmesi, kalan tutarın ise mal veya hizmeti satan kişi satafından beyan edip ödemesidir.

Kısmi Tevkifat Uygulamasına Tabi Olan Hizmetler ve KDV Tevkifatı Oranları

117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin ilgili bölümlerinde belirtildiği üzere :

Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik-Mimarlık ve Etüt-Proje Hizmetleri 2/10 oranında KDV tevkifatı,

Etüt, Plan-Proje, Danışmanlık, Denetim ve Benzeri Hizmetler  9/10 oranında KDV tevkifatı,

Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri 5/10 oranında KDV tevkifatı,

Yemek Servis ve Organizasyon Hizmetleri 5/10 oranında KDV tevkifatı,

İşgücü Temin Hizmetleri 9/10 oranında KDV tevkifatı,

uygulanmaktadır.

KolayBi' Ön Muhasebe Programında Tevkifatlı Fatura Oluşturma

KolayBi' arayüzünde "Satış Yönetimi" kısmından Satış Faturaları, Satış İrsaliyeleri, Sipariş veya Satış proforması oluştururken "+Tevkifat Ekle" butonundan tevkifatlı faturanızı rahatlıkla oluşturabilirsiniz. Şimdi 14 Gün Ücretsiz deneyerek dilediğiniz yerden faturalarınızı oluşturabilirsiniz.

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz

e-Fatura Nedir? Nasıl Kesilir?

e-Arşiv Nedir? e-Arşiv Fatura Başvurusu Nasıl Yapılır? 

GİB Portaldan ücretsiz e-arşiv fatura nasıl kesilir? 

Tevkifatlı Fatura Nedir? Tevkifat Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Ertuğrul Karakaş

KolayBi' İçerik Yazarı