Envanter Defteri Nedir? Envanter Defteri Nasıl Tutulur ?

Ömer Yılmaz

Mali Müşavir

Muhasebe
8.10.2021
0 dk okunma süresi

Envanter defteri, bir ticari işletmenin açılış tarihinden itibaren her hesap dönemi sonunda alacakları, borçları ve taşınmazlar gibi tüm varlık ve borçlarını teker teker kaydederek takip ettiği sıra numaralı ve ciltli defterdir. Envanter defteri bir ticari defter niteliğindedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 64.maddesinde envanter defterine dair hususlar belirtilmiştir.

Ticari işletmeler için envanter defteri oldukça önemlidir. Envanter defterinin tutulduğu hesap dönemi 12 ayı geçmemektedir. Vergi Usul Kanunu’na göre envanter; düzenli olarak faaliyet gösteren bir işletmenin, faaliyetlerine uygun olan sürede ve her durumda hesap döneminin sonundan başlayarak üç ay içinde çıkarılıp deftere kaydı yapılır.

Envanter defteri ile bir işletmenin alacak/verecekleri takip edilir. Usulüne uygun olarakhazırlanmış bir envanterdefterinden işletmelerin tüm varlığı hakkında bilgi sahibi olunabildiği gibikazançları da belirlenebilmektedir. 

üst üste kitap ve defterler ve merdiven görseli

Envanter Defteri Tutulurken Nelere Dikkat Edilmeli?

Envanterdefteri tutulurken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

  • Türkçe olarak tutulmalı ve Türk Lirası birim olarak kullanılmalıdır.
  • Kayıtlar eksiksiz ve düzenli olarak yapılmalıdır.
  • Kayıtlar arası boşluk olmamalı ve satır atlanmamalıdır.
  • Ciltli defterlerden sayfa koparılmamalıdır.
  • Müteharrik yapraklarda yaprak sıralaması değiştirilemez.
  • Kayıtların üzeri çizilerek silinip değiştirilemez.
  • Hataların değişiklikleri, muhasebe esaslarına göre gerçekleştirilmelidir.
  • Hataların değişiklikleri muhasebe esaslarına göre gerçekleştirilmelidir.
  • Fiziki defterler kullanılmaya başlanmadan önce açılış onayları yaptırılmalıdır.
  • Yeterli yapraksayısı bulunması durumunda bitmemiş defterler bir sonraki hesap döneminin ilkayında onaylatılarak kullanılmaya devam edilebilir.

Envanter Defteri Açılış Onayı Nasıl Gerçekleştirilir?

Envanter defteri açılış onayı içingerekli bilgilerin eksiksiz bir şekilde toparlanması gerekir. Açılış onayı içingerekli bilgiler aşağıdaki gibidir;

  • MERSİS numarası
  • Envanter defterinin hangi türden ve kaç sayfa olduğu
  • Defter sahibinin adı, unvanı, iletişim bilgileri
  • İşletmenin faaliyet alanı/sektörü ve merkezi
  • Hesap dönemi
  • Onaylanma tarihi
  • Onaylayanın resmi mührü ve imzası

Envanter defterinin içinde neler yer almalı?

Envanter defteri kullanılarak düzenlitakip yapılabilir. Bu avantajlar doğrultusunda eksiksiz ve düzenli bir envanterdefteri, ticari işletmeler için önemli bir referans kaynağı olacaktır. Envanterdefterinin içerisinde şunlar yer almaktadır;

  • Açılış ve kapanış mizanları,
  • Bilanço vegelir tablosu,
  • Stok envanterlisteleri,
  • Demirbaş ve amortisman listeleri,
  • Alınan veverilen çekler ile senetler,
  • Verilen-alınandepozito ve teminatlar,
  • Menkulkıymetler, hisse senetleri, tahvil ve bono ayrıntıları,
  • Gelecek yıladevreden giderler ve gelir tahakkukları,
  • Gelecek yıla devreden kredi ödeme planları

e-Defter Mükellefleri Envanter Defteri Tasdik Ettirecek mi?

E-Defter mükellefleri, envanter defteri tasdik ettirmelidir. Hangi defterlerin tasdik edilmesi gerektiğini öğrenebilmek için öncelikle mükellefiyet durumuna göre defter durumlarını incelemek gerekir. 

Gelir Vergisi Mükelleflerince Tutulacak Defterler:

Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler (GerçekKişiler)

  • Yevmiye Defteri
  • Defter-i Kebir (büyük defter)
  • Envanter Defteri

Kolektif ve Komandit Şirketler Tarafından TutulacakDefterler

  • Yevmiye Defteri
  • Defter-i Kebir (büyük defter)
  • Envanter Defteri
  • Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’in 5. maddesinin 2. bendine istinaden kolektif ve komandit şirketler yevmiye, kebir ve envanter defterlerine ek olarak genel kurul toplantı ve müzakere defterini de tutmalıdır.

Konu ile ilgili sık sorulan soruları sizler için derledik

Envanter defteri nasıl yazılmalıdır?

Açık anlaşılır ve şekilde, Türkçe olarak yazılmalı ve tutulmalıdır. Kısaltmalar, semboller ve işaretler belirgin ve tekdüze şekilde yazılmalıdır.

Envanter defterlerini kimler tutar?

Türk Ticaret Kanunu (6102), Gümrik ve Ticaret Bakanlığı ve Gümrük Bakanlığı'nın müşterek çalışmasıyla ortaya çıakrılan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ doğrultusunda, bütün kurumlar vergi mükellefleri ve birinci sınıf tüccarın tutmak zorunda oldukları defterler başlığı altındaki defter türlerine eklenmiştir.

Envanter defterini tutmak zorunlu mu?

Türk Ticaret Kanunu gereğince, Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ kapsamında, gerçek veya tüzel kişi olup olmadığına bakılmaksızın, her tacirin tutmakla yükümlü olduğu bir defterdir.

Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir: 

• İşletme Defteri Nedir? Nasıl Tutulur?

•Ticari Defterler Nelerdir? Tutma Yükümlülüğü Nedir?

•e-Defter Nedir? e-Defter Başvurusu Nasıl Yapılır?

Envanter Defteri Nedir? Envanter Defteri Nasıl Tutulur ?

Ömer Yılmaz

Mali Müşavir