Fatura Nedir? Fatura Türleri Nelerdir?

Fatura nedir? Fatura türleri nelerdir? Verilen hizmet veya yapılan iş karşılığında müşterinin ödemesi gereken tutarı gösteren ve zorunlu olarak düzen...

İçerik Üreticisi
Ahmet Karadeniz
Tahmini Okuma Süresi
{Reading Time}
 dakika

Bu yazımızda "Fatura nedir? Fatura türleri nelerdir?" kavramlarını detaylıca inceleyeceğiz.

Fatura Nedir?

Fatura, verilen hizmet veya yapılan iş karşılığında müşterinin ödemesi gereken tutarı gösteren ve zorunlu olarak düzenlenmesi gereken belgeye denir. 

Fatura Türleri Nelerdir?

Fatura türleri yapılacak olan alım satıma, işlem yapılan kuruma göre değişebilir.

Fatura türlerini işlem amacına, vergilendirmeye, ödeme zamanına ve gönderim yöntemine bağlı olarak gruplayabiliriz.

İşlem amacına bağlı fatura türleri şunlardır:

Satış Faturası Nedir?

Satış faturası, satılan bir mal veya hizmetin karşılığında düzenlenen fatura türüdür. Bu sayede yapılan satış belgelenerek yasallaştırılmış olur.

Satış Faturasında Bulunması Gereken Bilgiler

İrsaliyeli Fatura Nedir?

Satış faturası ve sevk irsaliyesi değeri taşıyan belgeye İrsaliyeli Fatura denir.

İrsaliyeli Faturada Bulunması Gereken Bilgiler

Proforma Fatura Nedir?

Proforma fatura, alıcıya düzenlenecek olan faturanın mali yükümlülüğü bulunmayan ön faturasıdır, teklif faturası da denilebilir.

Proforma Faturada Bulunması Gereken Bilgiler

İade Faturası Nedir?

İade faturası, alıcının satın aldığı malı iade etmesi durumunda düzenlenen yasal bir belgedir.

İade Faturasında Bulunması Gereken Bilgiler

Vergilendirmeye bağlı fatura çeşidini tevkifatlı fatura, ÖİV'li fatura, ÖTV'li fatura ve stopajlı fatura oluşturur.

Vergilendirmeye bağlı fatura türleri şunlardır:

Tevkifatlı Fatura Nedir?

Tevkifatlı fatura, faturaya işlenen KDV'nin alıcı ve satıcı arasında bölüştürülerek ikisinden de alınan fatura türüdür.

Tevkifat faturası düzenlenen kuruluşlar:

Tevkifat yapılabilecek bazı hizmetler: 

ÖTV'li Fatura Nedir?

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15. maddesi hükmü uyarınca, vergiye tabi işlemlere ait ÖTV, düzenlenecek fatura veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilir.  

ÖİV'li Fatura Nedir?

Mobil bilişim hizmetlerine uygulanan vergi ÖİV (Özel İletişim Vergisi)'dir. GSM operatörlerinin kestikleri faturalar üzerine yansıyan vergi özel iletişim vergisidir.

Stopajlı Fatura Nedir?

Stopaj, hasılatın ilgililere ödenmesi aşamasında kaynakta kesilen ve o ilgili adına vergi dairesine yatırılan bir vergidir. 

Stopaj vergisinin amacı vergilerin tahsilinin kolaylaştırılması ve düşük tutarlı matrahların da vergilendirilmesinin yapılmasıdır.

Hangi Ödemelerde Stopaj Kesilmesi Gerekir?

Ödeme zamanına bağlı fatura türleri şunlardır:

Açık Fatura  Nedir?

Açık fatura, mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini faturanın düzenlendiği anda ödemeyip, sonradan ödeyecek olması durumunda düzenlenen fatura türüdür.

Açık fatura düzenlenirken satıcı kaşe ve imzayı faturanın üst kısmına basar.

Kapalı Fatura Nedir?

Kapalı fatura, mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini, faturanın düzenlendiği anda ödemesi durumunda düzenlenen faturadır.

Kapalı fatura düzenlenirken satıcı kaşe ve imzayı faturanın alt kısmına basar.

Gönderim yöntemine bağlı fatura türleri şunlardır:

Basılı Fatura Nedir?

Faturanın matbaada basılmış halidir. Matbu fatura olarak da bilinir.

Dijital Fatura  Nedir?

Faturanın dijital ortamda düzenlenip oluşturulması halidir. Basılı fatura ile aynı hukuki niteliktedir.

e-Arşiv Fatura  Nedir?

e-Arşiv, GİB(Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından belirlenen standartlara uygun olarak faturanın elektronik ortamda düzenlenmesi, korunması ve raporlanmasını kapsar.

e-Arşiv fatura, elektronik fatura uygulaması kapsamı dışında kalan kurum ve kişi arasındaki kağıt fatura işlemleri ve saklanmasının elektronik ortamda yapıldığı fatura türüdür.

e-Fatura

Faturanın elektronik ortamda düzenlenmiş halidir. Alıcıya elektronik ortamda iletilir.

e-Fatura, GİB tarafından yönetilir. e-Fatura uygulamasının amaçlarından birisi, alıcı ile satıcı arasında karşılıklı güvenin oluşması, zaman ve maliyet tasarrufunun sağlanmasıdır.

e-Fatura uygulamasını kullanan mükellefler, artık kağıt fatura kesme, faturanın kaybolması, teslimatı gibi zaman ve maliyet kaybı yaratan unsurları engellemiş olurlar.

Elektronik fatura oluştururken iki farklı senaryo kullanılabilir:

Temel fatura senaryosu, sadece e-faturanın gönderen sistemden alıcı sisteme ulaşma durumunu ele alan senaryodur.  Bu senaryoda kurum kendisine gönderilen e-faturada zorunlu alan eksikliği, veri bozulması gibi teknik sorun yoksa e-faturayı kabul etmek zorundadır.

Ticari fatura senaryosu, temel fatura senaryosu’na ek olarak Posta Kutusu gelen faturayı kabul, ret veya iade etme hakkına sahiptir. Başka bir deyişle,  e-fatura uygulaması, kurumdan, kendisine gönderilen e-faturayı kabul edip etmeyeceğini bildirmesini beklemektedir. Kabul, ret veya iade bildirimi yeni bir e-fatura gönderilmesinde olduğu gibi imzalanarak iletilmeli ve arşivlenmelidir.

Ahmet Karadeniz
Digital Copywriter